Szyb odwadniający kopalni Królowa Luiza z połowy XIX wieku, dziś z wieżą z punktem widokowym i przejściem do Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej.
Szyb Carnall w Zabrzu to dawny szyb odwadniający kopalni Królowa Luiza, wydrążony w połowie XIX wieku, dziś część skansenu górniczego i punkt, z którego zwiedzający schodzą do Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej. Wieża szybowa ma 31,5 m i punkt widokowy.
Nazwa pochodzi od nazwiska Rudolfa von Carnalla, od 1856 roku dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu, któremu podlegała zabrzańska kopalnia. Prace przy głębieniu rozpoczęto w 1853 roku, bo dawna sztolnia odwadniająca nie nadążała z odwadnianiem głębiej leżących pokładów węgla. W 1873 roku szyb miał 210 m głębokości i 22-metrową murowaną wieżę, a w środku maszynę parową napędzającą dwie pompy. Jeszcze w tym samym roku pogłębiono go do 270 m.
Cztery lata później szyb gruntownie przebudowano: wieżę z maszyną odwadniającą wyburzono, a w jej miejscu stanęły stalowa wieża wyciągowa i nowa maszynownia. Ostateczną głębokość 503 m szyb osiągnął w 1912 roku, a ostatnia przedwojenna przebudowa przypadła na lata 1929-1931.
W latach 1965-1979 działał tu Ośrodek Propagandy Górnictwa, do którego turyści zjeżdżali na poziom 503. W 1990 roku szyb zasypano, a od 1993 roku jest elementem skansenu Królowa Luiza, oddziału Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. W 2009 roku, przy udostępnianiu sztolni, odkopano go do głębokości 40 m, a w 2015 roku zabudowano w nim przedział schodowy. Na wieży zamontowano platformę widokową z panoramą Zabrza.
W Strefie Carnall stoi maszyna wyciągowa z 1915 roku, zbudowana przez firmę Eisenhütte Prinz Rudolph w Dülmen. Muzeum opisuje ją jako jedyną w Polsce wciąż działającą maszynę parową tego typu, o mocy 2000 KM, która obsługiwała szyb o głębokości 503 m. Podczas pokazów jest uruchamiana. Dalszy ciąg trasy to Sztolnia Królowa Luiza, a w pobliżu stoi też Muzeum Techniki Wojskowej w Zabrzu.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się