Cmentarz żydowski w Częstochowie

Cmentarz żydowski w Częstochowie leży przy ulicy Złotej, w dzielnicy Dąbie, obok terenów Huty Częstochowa. Zajmuje około 8,5 hektara i jest jednym z największych kirkutów w Polsce. Jest wpisany do rejestru zabytków, a dziś to teren zarośnięty lasem, w którym stoją tysiące macew.

Historia cmentarza

Założyła go gmina żydowska pod koniec XVIII wieku, prawdopodobnie w 1799 roku, choć niektóre źródła podają 1780. Wcześniej częstochowscy Żydzi chowali zmarłych na cmentarzu w pobliskim Janowie. W 1907 roku cmentarz przebudowano i ogrodzono. Do 1939 roku oraz w latach 1945-1950 opiekowała się nim gmina żydowska. Ostatni oficjalny pochówek odbył się w 1970 roku, a potajemne pogrzeby trwały jeszcze przez trzy lata.

Po 1950 roku nekropolia znalazła się wewnątrz rozbudowywanej huty. Utrudniło to dostęp, co, jak się uważa, ocaliło cmentarz, ale nie sprzyjało jego utrzymaniu.

Groby i pamięć o Zagładzie

Na cmentarzu jest około 4-5 tysięcy macew z napisami po polsku i po hebrajsku, w większości porośniętych bluszczem. Część nagrobków jest przesunięta, złamana lub przewrócona. Wśród zidentyfikowanych grobów są tumba z 1937 roku nadrabina Nachuma Asza oraz ohel cadyka Pinchasa Menachema Justmana i jego syna Izaaka Meira Justmana z 1919 roku.

Podczas likwidacji małego getta w 1943 roku na cmentarz przywożono Żydów, którzy byli rozstrzeliwani i chowani w zbiorowej mogile. Na terenie cmentarza znajdują się pomniki i zbiorowe groby ofiar i bojowników żydowskich. O historii getta w mieście piszemy w osobnej karcie: Getto w Częstochowie.

Praktycznie

• Adres: ulica Złota 245, Częstochowa.
• Teren jest cmentarzem. Zachowaj powagę i nie wchodź na nagrobki.
• Zasady wejścia i stan ścieżek mogą się zmieniać, sprawdź je przed wizytą w gminie żydowskiej lub w urzędzie miasta.