Kopalnia Węgla Kamiennego „Kleofas”

Kopalnia „Kleofas” w Katowicach-Załężu działała od 1840 do 2004 roku. Dziś to teren po zlikwidowanej kopalni, z którego zachowały się objęte ochroną konserwatorską budynki z końca XIX wieku i początku XX wieku.

Od Cleophas do Katowice-Kleofas

Kopalnię nadano 15 lipca 1840 roku pod nazwą „Cleophas”, od imienia świętego Kleofasa. Wniosek złożył przemysłowiec Karol Godula. Wydobycie w pierwszym okresie trwało do 1862 roku, po czym zakład zamknięto. Do eksploatacji wrócono po 1880 roku, gdy kopalnię kupiła spółka Georg von Giesches Erben i zaczęła drążyć nowe szyby przy ulicy Obroki.

W 1974 roku połączono ją z kopalnią „Gottwald” w Dębie, a w 1996 roku z kopalnią „Katowice” w Bogucicach. Powstał wtedy zakład „Katowice-Kleofas”. Wydobycie zakończono w 2004 roku, głównie z powodu dużego zagrożenia tąpnięciami i przyczyn ekonomicznych.

Co po niej zostało

Po likwidacji szyb „Fortuna II” zachował funkcję pompowni głębinowej, a pozostałe szyby zasypano. W 2014 roku większość zabudowań wyburzono, zostawiając budynki zabytkowe. Ochroną konserwatorską objęto zespół szybu „Fortuna III”, kotłownię z 1895 roku i elektrownię z 1893 roku, wszystkie w stylu historyzmu. Zespół zabudowy szybu „Wschodni II” z 1913 roku, w ceglanym historyzmie, wpisano do rejestru zabytków w 2010 roku.

Przy kopalni powstała w 1888 roku pierwsza przemysłowa elektrownia na Górnym Śląsku, a w 1887 roku wodociąg odprowadzający wodę z kopalni do Katowic, pierwszy taki w mieście.

Praktycznie

• Położenie: Katowice, Załęże (Osiedle Witosa), rejon ulic Obroki i Bocheńskiego.
• Z dostępnych opisów nie wynika, by teren udostępniono do zwiedzania. Przed wizytą sprawdź, czy da się obejrzeć zabudowania z zewnątrz.
• Podobny obiekt górniczy to oddalony o około 3 km Szyb Prezydent.