Pomnik Bohaterom Czerwonych Sztandarów w Dąbrowie Górniczej

Pomnik Bohaterom Czerwonych Sztandarów stoi na placu Wolności w Dąbrowie Górniczej, w pobliżu Pałacu Kultury Zagłębia. Odsłonięto go w 1970 roku według projektu Augustyna Dyrdy. Jest znany głównie z dziejów po 1989 roku, gdy mieszkańcy obronili go przed rozbiórką.

Pomnik i jego napisy

Pierwotny napis brzmiał po prostu „Bohaterom Czerwonych Sztandarów”. Pomnik odsłonięto 8 listopada 1970 roku. Obiekt jest wpisany do wykazu Miejsc Pamięci Narodowej województwa śląskiego.

Obrona przed wysadzeniem

W 1990 roku planowano wysadzić pomnik w powietrze, jak wiele podobnych obiektów po zmianie ustroju. Mieszkańcy na to nie pozwolili: pomalowali go, zadedykowali Jimiemu Hendrixowi i pilnowali dzień i noc. Na pomniku pojawił się napis z dedykacją dla Hendrixa i Kurta Cobaina oraz hasłami „Make love not war” i „War is over”. Wytrwał w tej postaci do 2006 roku.

Nowa tablica i dalsze spory

W 2006 roku radni zdecydowali o nowej tablicy: „Bohaterom czerwonych sztandarów. Dąbrowiakom. Twórcom dziejów walk o narodowe i społeczne wyzwolenie”. Odsłonięto ją 1 maja 2006 roku, a pomnik wyczyszczono. W 2012 roku nieopodal stanęła ławeczka Jimiego Hendrixa. W 2018 roku, po stanowisku Instytutu Pamięci Narodowej o wyburzeniu pomnika, kilkaset osób ponownie protestowało i pomalowało cokół.

Praktycznie

• Położenie: plac Wolności w centrum Dąbrowy Górnicznej.
• Pomnik stoi na otwartej przestrzeni, bez godzin otwarcia.