Przełęcz na wysokości 934 m w Beskidzie Śląskim, nazywana też Białym Krzyżem, z drogą 942 ze Szczyrku do Wisły i węzłem szlaków.
Przełęcz Salmopolska, zwana też Białym Krzyżem, leży na wysokości 934 m n.p.m. w Beskidzie Śląskim. Przechodzi przez nią droga wojewódzka 942 z Wisły do Szczyrku i dalej do Bielska-Białej. To najwyżej położona przełęcz w Beskidzie Śląskim dostępna drogą, a zarazem węzeł szlaków turystycznych z parkingiem, zajazdem i wyciągiem narciarskim.
Przełęcz leży między Malinowem (1115 m) na południowym wschodzie a Białym Krzyżem (940 m) na północnym zachodzie.
Formalnie łączy dolinę Żylicy, czyli Szczyrk, z doliną Leśnicy, czyli Brenną, ale układ grzbietów pozwala też łatwo przejść ze Szczyrku do Wisły doliną Malinki. Na przełęczy stykają się granice trzech miejscowości: Wisły, Brennej i Szczyrku, oraz trzech pasm: Pasma Baraniej Góry i Skrzycznego, Pasma Równicy i Beskidu Węgierskiego. Przełęcz jest też granicą między geograficzną Małopolską (Żywiecczyzną) a Śląskiem Cieszyńskim, a więc granicą gwary żywieckiej i śląskiej.
Nazwa Biały Krzyż pochodzi od białego drewnianego krzyża stojącego tuż nad drogą na przełęczy.
Salmopol to właściwie osada położona poniżej przełęczy po stronie doliny Żylicy, niegdyś osobna miejscowość, dziś część Szczyrku. Osadę mieli założyć ewangelicy ze Śląska Cieszyńskiego, uciekający przed prześladowaniami religijnymi. Grzbietem przełęczy biegła historyczna granica między księstwem cieszyńskim a oświęcimskim, a od połowy XVI wieku między księstwem cieszyńskim a Królestwem Polskim. W 1771 roku przez przełęcz wycofywali się na Śląsk Cieszyński konfederaci barscy po przegranej bitwie w Szczyrku.
Szosę przez przełęcz zbudowano w latach 1965-1968 i oddano do użytku 22 lipca 1968 roku.
Ma długość 13 km i wspina się ze Szczyrku sześcioma zakosami. W 1932 roku Rudolf Antoni wybudował tu drewniane schronisko „Biały Krzyż”, zwane Gospodą Antoniego; w listopadzie tego roku urządzono w nim stację turystyczną bielskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Obiekt spłonął 15 lutego 1945 roku. Dziś stoi tu zajazd „Biały Krzyż”, drewniany bar, parking i przystanek autobusowy. Obok działa Kompleks Narciarski Biały Krzyż.
Na przełęczy krzyżują się szlaki, którymi można dojść m.in. na Klimczok, Malinowską Skałę, Kotarz, do Brennej i do Wisły.
Źródło wymienia też przejście na Skrzyczne przez Malinowską Skałę oraz na Baranią Górę. Szczegóły tras i czasów przejścia sprawdź na aktualnej mapie turystycznej. Wyższe partie gór to Skrzyczne, około 5,5 km od przełęczy.
Około 6,9 km dalej wznosi się Barania Góra.
W pobliżu przełęczy leży Jaskinia Salmopolska, ale nie jest ona udostępniona do zwiedzania.
Jej korytarze mają ponad 100 m długości, mają jednak charakter zawaliskowy, a jako pomnik przyrody nieożywionej jaskinia podlega ochronie prawnej.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się