Wieża gichtowa huty Waleska w Palowicach

Wieża gichtowa w Palowicach to klasycystyczna ceglana wieża w lesie, jedyna pozostałość po hucie żelaza Waleska. Ma 15 m wysokości i cztery kondygnacje.

Huta, której zostało tylko to

Wieżę zbudowano w XIX wieku; źródła podają różne daty: 1830, 1835 lub drugą połowę stulecia. Należała do huty żelaza Waleska, której właścicielem był Franz von Winckler, a nazwę nadano na cześć jego córki Waleski von Tiele-Winckler. Huta stała w nieistniejącym dziś przysiółku Łańcuch, na terenie leśnego obszaru Gichta. Przestała działać w 1855 roku lub w latach 70. XIX wieku, a pozostałe zabudowania wyburzono prawdopodobnie na początku XX wieku.

Budowa

Wieża służyła do wciągania wsadu dla dwóch wielkich pieców opalanych węglem drzewnym: rudę darniową z węglem i topnikami podnoszono ręcznym dźwigiem. Ma rzut prostokąta o wymiarach około 9,5 na 6 m, ściany grubości ok. 70 i 98 cm, lekko nachylone do wewnątrz, a kondygnacje oddzielają gzymsy. Okna i wejścia zamknięto łukiem pełnym. Wyposażenie wnętrza się nie zachowało.

Losy po zamknięciu huty

W latach 60. XX wieku budowla była w ruinie. W 1974 roku przykryto ją dachem krytym papą, a otwory zamurowano. W 1989 roku wykonano klatkę schodową, bo planowano adaptację wieży na obiekt noclegowy. Wieża jest wpisana do rejestru zabytków, należy do Lasów Państwowych i pozostaje nieużytkowana.

Praktycznie

• Wieża stoi w lesie w Palowicach, w gminie Czerwionka-Leszczyny.
• Otwory są zamurowane, a zasady wstępu nie są podane; ogląda się ją z zewnątrz.
• W okolicy znajduje się dwór w Palowicach.