Zespół zabudowy szybu „Wschodniego II”

Szyb „Wschodni II” to zespół z początku XX wieku: dwuprzedziałowa stalowa wieża wyciągowa z ceglanym nadszybiem i maszynownią. Stoi przy ulicy Bocheńskiego w Katowicach, niedaleko Załęża, i należał do kopalni „Kleofas”.

Szyb i kopalnia

Kopalnia potrzebowała pod koniec XIX wieku szybów wentylacyjnych oddalonych od głównych. Pierwszy z nich, „Wschodni I”, zgłębiono w latach 1890-1891. „Wschodni II” powstał w latach 1913-1916, dwanaście metrów na zachód od niego; wykończenie zachodniego przedziału zamknięto w 1921 roku. Szyb pełnił kolejno funkcje wentylacyjne, zjazdowe, materiałowe, wydobywcze i podsadzkowe. Wydobycie w kopalni zakończono w listopadzie 2004 roku.

Wieża

Wieża ma 25 metrów wysokości, stalową konstrukcję z jednym zastrzałem i trzon obudowany blachą. Staliwne koła linowe zamontowano na wysokości 22,2 metra, do dziś zachowała się tylko para zachodnia. Budynki nadszybia i maszynowni wzniesiono w historyzmie ceglanym. Wieża jest jedyną zachowaną konstrukcją tego typu po kopalni „Kleofas”. Zabytek wpisano do rejestru w 2010 roku, a zabudowa została odnowiona.

Praktycznie

• Adres: ulica Bocheńskiego, Katowice.
• Zespół jest użytkowany przez prywatnego właściciela, więc ogląda się go głównie z zewnątrz, od strony ulicy.