Nad Bielskiem-Białą i Szczyrkiem wznosi się grzbiet, na którym stoją dwa sąsiednie szczyty Beskidu Śląskiego. Szyndzielnia ma około 1028 metrów wysokości (źródła podają też 1029 m) i leży tuż na północ od Klimczoka, który sięga 1117 metrów. Oba należą do Pasma Klimczoka i Szyndzielni, a łączy je szlak, który z jednego wierzchołka na drugi prowadzi w niespełna godzinę marszu.

Skąd te nazwy

Dawniej Szyndzielnię nazywano Szyndzielnym Groniem. Andrzej Komoniecki pisał na początku XVIII wieku o Szędzielnym Groniu przy lesie bielskim. Nazwa pochodzi od słowa szyndzioł, którym górale nazywali gont: mieszkańcy Kamienicy i Olszówki Górnej, wsi leżących u stóp góry, wyrabiali z drewna z jej zboczy gonty dla Bielska. Niemcy mówili na nią Kamitzer Platte, czyli Płyta Kamienicka, od wypłaszczenia pod szczytem.

Klimczok jeszcze na początku XIX wieku nazywano Goryczną Skałką albo po prostu Skałką. Pod szczytem, na zachodnich zboczach, ciągnie się system rowów grzbietowych i rozpadlin skalnych z kilkoma niewielkimi jaskiniami. Według lokalnych podań największa z nich, długa na 26 metrów, miała być kryjówką zbójnika z pogranicza żywiecko-śląskiego o nazwisku Klimczok. Od niego w epoce romantyzmu miała pójść obecna nazwa szczytu. To jednak podanie, a nie ustalony fakt historyczny.

Granica na wierzchołku

Przez szczyt Klimczoka biegnie granica administracyjna między Bielskiem-Białą i Szczyrkiem, a także dawna granica historyczna między Śląskiem a Małopolską. Grzbietem Szyndzielni przebiega z kolei granica między Bielskiem-Białą a wsią Bystra. Cały masyw leży w Parku Krajobrazowym Beskidu Śląskiego. Klimczok jest zwornikiem grzbietów: jeden opada łagodnie na północ ku Szyndzielni, drugi odchodzi na wschód ku Magurze. Na przełęczy Kowiorek między Klimczokiem a Magurą krzyżują się szlaki do Szczyrku, Bystrej, Brennej, na Przełęcz Salmopolską, na Karkoszczonkę, Szyndzielnię i Błatnią.

Schroniska z pożarami w tle

Historia schronisk na obu szczytach zaczyna się od ognia. W 1869 roku na grzbiecie Magury, na polecenie nadleśniczego dóbr łodygowickich, wzniesiono drewniany budynek nazwany od właścicielki dóbr Klementynówką. Służył głównie myśliwym. Beskidenverein z Bielska rozbudował go w latach 1894-1895 dla turystów, ale podczas otwarcia 5 maja 1895 roku budynek spłonął. Odbudowany, płonął jeszcze w 1910 i 1913 roku, więc w 1914 postawiono nowy, murowany z kamienia, który z niewielkimi zmianami stoi do dziś. Schronisko PTTK Klimczok leży na wysokości 1052 metrów, około 700 metrów na wschód od samego szczytu.

Po pożarze Klementynówki bielska sekcja Beskidenvereinu zdecydowała o budowie drugiego schroniska, tym razem pod Szyndzielnią. Budowę rozpoczęto w 1896 roku, a otwarto 18 lipca 1897 roku. Schronisko na Szyndzielni stoi na wysokości 1001 metrów, według projektu działacza Wilhelma Schlesingera, w konstrukcji murowano-drewnianej, z wieżyczką wzorowaną na schroniskach alpejskich. Źródła nazywają je pierwszym schroniskiem w Beskidzie Śląskim albo pierwszym murowanym w tym paśmie, a niektóre pamiętają starszą Klementynówkę. Rozsądniej mówić więc o pierwszym murowanym.

W 1945 roku obie budowle znalazły się w pobliżu linii frontu. Na początku lutego 1945 roku radzieckie pociski artyleryjskie kilkakrotnie trafiły schronisko na Szyndzielni: jeden przebił dach i wybuchł w kuchni, inny zniszczył klatkę schodową, a wieżyczka została zdemolowana. Schronisko na Klimczoku, przy którym nie toczyły się walki, wyszło z wojny bez większych szkód. W obu rozkradziono potem wyposażenie.

Wjazd gondolą i ogród roślin

Od 1953 roku pod szczyt Szyndzielni dociera kolej gondolowa, którą zmodernizowano w latach 1994-1995 i w 2017. Stacja dolna, Kolej Linowa Szyndzielnia, leży w bielskiej Olszówce. Przy górnej stacji stoi osiemnastometrowa wieża widokowa, oddana do użytku 14 sierpnia 2015 roku.

Tuż poniżej schroniska znajduje się alpinarium o powierzchni około 400 metrów kwadratowych. Założył je w 1905 roku bielski muzealnik i przyrodnik Edward Schnack, a zgromadzono w nim rośliny z Beskidów i Alp Wschodnich. Z biegiem lat ogród podupadł, na początku 2010 roku zakazano wstępu na jego teren, a po rewitalizacji ponownie otwarto go 13 października 2011 roku. Opiekę nad nim objęło Nadleśnictwo Bielsko, które włączyło alpinarium w trasę przyrodniczej ścieżki dydaktycznej.

Przyroda Klimczoka

Na Klimczoku rośnie rzadki w Polsce tojad morawski. W leśnictwie Biła, na północno-wschodnich stokach, stoi grupa drzew przekraczających 45 metrów wysokości, a jedna z daglezji zielonych osiągała na początku 2018 roku około 57 metrów. Śnieg leży tu zwykle od początku listopada do początku maja, a największą pokrywę, 305 centymetrów, zanotowano 14 marca 1993 roku. Dawniej na wierzchołku stała drewniana wieża triangulacyjna, rozebrana po latach 70. XX wieku, a z powodu podrastających drzew widok ogranicza się do sektora południowo-wschodniego, z Tatrami ponad grzbietami Beskidu Żywieckiego.

Szlakiem od Szczyrku

Do Klimczoka można dojść także ze Szczyrku. Na północnym skraju miasta, na wzniesieniu zwanym Górką, stoi Sanktuarium Maryjne Na Górce, przy szlaku wiodącym w stronę Klimczoka. Po bielskiej stronie, w Wapienicy, skąd również prowadzi szlak na Szyndzielnię, leży rezerwat przyrody Jaworzyna, chroniący górskie lasy jaworowe i buczyny.