Ruch Chorzów należy do najstarszych i najbardziej utytułowanych klubów piłkarskich Górnego Śląska. Powstał 20 kwietnia 1920 roku w Bismarckhütte, czyli w Wielkich Hajdukach, które w 1939 roku weszły w granice Chorzowa. Zanim klub zdobył pięć mistrzostw przed wojną, przeszedł drogę od zebrania założycielskiego w czasach plebiscytu do jednego z najnowocześniejszych stadionów w Polsce.

Zebranie w czasach plebiscytu

Polski Komisariat Plebiscytowy wydał apel o zakładanie polskich klubów sportowych na Górnym Śląsku. Na to wezwanie odpowiedział Teofil Paczyński, który zwołał zebranie założycielskie. Wzięło w nim udział około czterdziestu osób. Nazwę Ruch zaproponował Edward Supernok, a miała ona nawiązywać do śląskich ruchów powstańczych. Barwami klubu zostały niebieski i biały, a pierwszym prezesem Paweł Koppa, nauczyciel.

Pierwszy mecz drużyna rozegrała 3 maja 1920 roku i wygrała z Orłem Józefowiec 3:1. W styczniu 1923 roku Ruch połączył się z niemieckim klubem Bismarckhütter Ballspiel Club i przyjął nazwę Ruch BBC Wielkie Hajduki. Od BBC przejął boisko Na Kalinie, na którym grał do początku lat trzydziestych.

Liga i pięć mistrzostw

W rozgrywkach ligowych Ruch zadebiutował 3 kwietnia 1927 roku. Pierwszy mecz skończył się porażką 0:7 z 1. FC Katowice, a w pierwszym sezonie drużyna zajęła dwunaste miejsce. Pierwszy tytuł mistrza Polski przyszedł w 1933 roku. O mistrzostwie przesądził mecz z 12 listopada 1933 roku, wygrany 2:1 w Krakowie z Cracovią. Na ten mecz specjalnym pociągiem przyjechało prawie dwa tysiące kibiców z Hajduk.

Kolejne tytuły Ruch zdobył w latach 1934, 1935, 1936 i 1938, co daje pięć mistrzostw przedwojennych. Drużynę tworzyli m.in. Ernest Wilimowski, Teodor Peterek i Gerard Wodarz, zwani Trzema Królami. Wilimowski strzelił w sezonie 1934 trzydzieści trzy gole, a Peterek dwadzieścia osiem.

Stadion przy Cichej

Stadion przy ulicy Cichej uroczyście otwarto 29 września 1935 roku. Budowę rozpoczęto 1 lipca 1934 roku. Obiekt mieścił początkowo około 40 tysięcy widzów i w owym czasie uchodził za najnowocześniejszy w kraju, a stalowa trybuna główna bez podpór dawała widzom pełny widok na boisko. Mecz inauguracyjny z Wartą Poznań zakończył się remisem 1:1. Rekord frekwencji, około 55 tysięcy widzów, padł 21 sierpnia 1957 roku w meczu z Polonią Bytom. Wiele spotkań Ruch rozgrywał też na pobliskim Stadionie Śląskim w Parku Śląskim.

Wojna i powrót do ligi

20 kwietnia 1939 roku gminę Wielkie Hajduki włączono do Chorzowa, a klub przyjął nazwę Ruch Chorzów. Sezon 1939 przerwała wojna. Ruch był wtedy liderem tabeli z 18 punktami, przed Wisłą Kraków z 16, a Ernest Wilimowski miał na koncie 26 goli w 14 meczach. Ostatni mecz ligowy odbył się 20 sierpnia 1939 roku. Już 2 września 1939 roku niemieckie władze okupacyjne zlikwidowały klub i powołały na jego miejsce niemiecki Bismarckhütter Ballspiel Club, który w listopadzie zmienił nazwę. Zawodnicy, wśród nich Wodarz, Urban, Peterek i Giemsa, trafili do Wehrmachtu.

Po wojnie klub wznowił działalność wiosną 1945 roku, a pierwszy mecz, derby z AKS, zakończył się remisem 2:2 15 marca 1945 roku. Stadion do końca listopada 1945 roku zajmowała Armia Czerwona. W marcu 1949 roku klub stracił samodzielność i działał w zrzeszeniach, między innymi pod nazwą Unia, a pełną podmiotowość odzyskał po październiku 1956 roku.

Czternaście tytułów

Po wojnie Ruch zdobywał mistrzostwa w latach 1951, 1952, 1953, 1960, 1968, 1974, 1975, 1979 i 1989. Łącznie klub ma czternaście tytułów, przy czym rok 1951 wymaga wyjaśnienia: w 1951 roku Ruch wygrał Puchar Polski, co decyzją PZPN uznano za równoznaczne z mistrzostwem. W latach pięćdziesiątych w klubie grał Gerard Cieślik, dwukrotny król strzelców ligi. Jego piłkarską pamięć utrwalają dwa pomniki: ławeczka w centrum Chorzowa, odsłonięta 18 grudnia 2014 roku, oraz pomnik przy Stadionie Śląskim z 13 września 2022 roku. Obie rzeźby przypominają mecz Polska - ZSRR z 20 października 1957 roku, w którym Cieślik strzelił dwie bramki.