Drewniana skocznia z lat 1932-1933

Narciarstwo w Wiśle ma tradycję starszą niż sama sława Malince. W okresie międzywojennym, gdy Wisła rozwijała się jako letnisko i zimowy ośrodek sportowy, zbudowano m.in. skocznię w Głębcach. Pierwszą drewnianą skocznię w Malince wzniesiono w latach 1932-1933 pod przewodnictwem Rudolfa Kowali. Jej pierwszym rekordzistą został Mieczysław Kozdruń, który skoczył 41 metrów.

Obiekt przebudowywano kilkakrotnie. Pierwsza większa przebudowa nastąpiła w 1953 roku, od 1958 roku rozgrywano tu prestiżowy turniej międzynarodowy o Puchar Beskidów, a w latach 1966-1967 skocznię rozbudowano według wytycznych inżyniera Jerzego Muniaka, projektanta wielu polskich skoczni. W 1970 roku powiększono ją do punktu konstrukcyjnego K105 i wyposażono w stalową wieżę rozbiegową. Rekord długości skoku na tej skoczni, 102,5 m, należał do Tadeusza Fijasa.

Historia obiektu zna też dramatyczne chwile. W 1960 roku, tuż przed wyjazdem na igrzyska olimpijskie w Squaw Valley, groźnego upadku podczas treningu doznał Zdzisław Hryniewiecki. Złamał kręgosłup i musiał zakończyć karierę.

Adam Małysz z Wisły

Bohaterem całej opowieści jest Adam Małysz, urodzony 3 grudnia 1977 roku w Wiśle. Narciarskie tradycje były w jego rodzinie od dawna: pradziadek miał własną skocznię, ojciec pracował jako kierowca w Klubie Sportowym Wisła, a wuj Jan Szturc był skoczkiem, a potem trenerem klubowym. W wieku sześciu lat Małysz zaczął trenować, a pierwszy skok oddał na obiekcie K17 w Wiśle-Centrum. Po lądowaniu na siódmym metrze upadł, bo miał buty o za dużym rozmiarze.

Jego kariera obejmuje cztery medale olimpijskie (srebrny i brązowy w 2002 roku oraz dwa srebrne w 2010 roku), sześć medali mistrzostw świata i cztery zwycięstwa w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. Karierę skoczka zakończył po sezonie 2010/2011. Dorobek Małysza można zobaczyć w Wiśle w dwóch miejscach. Galeria Sportowe Trofea Adama Małysza pokazuje według swojego opisu około tysiąca eksponatów: puchary, medale, narty i kombinezony. Beskidzkie Centrum Narciarstwa im. Adama Małysza to multimedialne muzeum z dwiema kondygnacjami wystawy, symulatorami skoków i zbiorem sprzętu, w tym nart z końca XIX wieku, a wyrosło z prywatnego muzeum Zimowit.

Nowa skocznia: od aktu erekcyjnego do imienia Małysza

Na fali sukcesów Małysza w 2001 roku zdecydowano o zburzeniu starej skoczni K105. Ostatnie oficjalne zawody na niej, Mistrzostwa Polski, rozegrano 28 lutego 2001 roku. Jest tu szczegół, który pokazuje, jak blisko granicy ryzyka są te konkursy: Wojciech Skupień skoczył wtedy 112,5 m, co było ostatnim rekordem starego obiektu, a krótko po nim Robert Mateja skoczył 119 m, ale skoku nie ustał, więc go nie zaliczono. Po tej próbie konkurs przerwano i rozpoczęto od nowa.

Akt erekcyjny nowej skoczni podpisał prezydent Aleksander Kwaśniewski 28 października 2003 roku na wiślańskim rynku. Budowa rozpoczęła się zimą 2004 roku. W sierpniu 2006 roku na stoku osunęła się ziemia. Według ekspertyzy krakowskiej AGH projektanci założyli, że podłoże jest litą skałą, a w rzeczywistości był to niestabilny łupek. Naprawa przedłużyła prace, które zakończono latem 2008 roku.

Pierwszy skok na nowym obiekcie oddał 17 września 2008 roku sam Adam Małysz, uzyskując odległość nieco większą niż punkt K, ale skok nie był mierzony ani oceniany przez sędziów. Oficjalne otwarcie nastąpiło w dniach 25-28 września 2008 roku, podczas Letnich Mistrzostw Polski w skokach i kombinacji norweskiej. Wtedy też skoczni nadano imię Adama Małysza.

Skocznia im. Adama Małysza: dane obiektu

Skocznia ma punkt konstrukcyjny K120 i rozmiar HS 134. Leży na wysokości 630 m n.p.m. na północnym stoku grzbietu Cieńków, nad potokiem Malinka. Należy, obok Wielkiej Krokwi w Zakopanem, do dwóch dużych skoczni w Polsce. Ma igelitową nawierzchnię, mrożone tory najazdowe i sztuczne oświetlenie. Oficjalna pojemność trybun to 8000 miejsc, z czego 1233 siedzące.

Po otwarciu skocznia przyjmowała zawody różnej rangi: w sezonie 2008/09 odbył się tu po raz pierwszy konkurs Pucharu Kontynentalnego, w 2010 roku Letnie Grand Prix, a 9 stycznia 2013 roku skocznia po raz pierwszy gościła zawody Pucharu Świata. W 2017 roku zamontowano tory lodowe, dzięki którym konkursy można rozgrywać także przy dodatnich temperaturach. W 2023 roku rozpoczęto gruntowną modernizację: zmieniono nachylenie progu, przebudowano zeskok i podniesiono go. Ze względu na zmianę profilu Międzynarodowa Federacja Narciarska (FIS) zdecydowała o wyzerowaniu oficjalnego rekordu skoczni.

Inne skocznie Beskidów

Wisła nie jest jedynym miejscem skoków w regionie. W Szczyrku, na północnym stoku Skalitego, działa kompleks trzech całorocznych skoczni: normalnej K95 (HS104), średniej K70 (HS77) i małej K40 (HS44). Według karty obiektu pierwsze zawody odbyły się tu 14 lutego 1937 roku, a w latach 1958-1989 najważniejszą imprezą był Puchar Beskidów. Sam Małysz, jak wynika z jego biogramu, startował na Skalitem już 12 marca 1993 roku, w mistrzostwach Polski juniorów.

Dwie mniejsze skocznie, HS-31 i HS-19, stoją na granicy Bielska-Białej i Bystrej: to kompleks LKS Klimczok, zbudowany w latach 2009-2010 i pokryty igelitem, więc skacze się na nim także poza zimą. Takie małe obiekty są zapleczem, z którego wyrastają kolejne pokolenia skoczków, tak jak kiedyś Małysz zaczynał na skoczni K17 w Wiśle-Centrum.