Sinfonia Varsovia / Zukerman / Skrzypcowy żywioł

Sinfonia Varsovia wystąpi z Pinchasem Zukermanem, który jest zarówno dyrygentem, jak i skrzypkiem. Koncert „Skrzypcowy żywioł” odbędzie się 23.11.2026 o 19:30 w Sali koncertowej NOSPR w Katowicach. W programie:

• Edward Elgar, Serenada na smyczki e-moll op. 20
• Max Bruch, I Koncert skrzypcowy g-moll op. 26
• Antonín Dvořák, VIII Symfonia G-dur op. 88

Impulsem do utworzenia Sinfonii Varsovii była seria koncertów prowadzonych od skrzypiec przez wirtuoza Yehudi Menuhina. Do dziś orkiestra dobrze czuje się, gdy prowadzi ją artysta łączący funkcje solisty i dyrygenta, zwłaszcza tej rangi co Pinchas Zukerman.

Serenada na smyczki to dość wczesna kompozycja Elgara, którą jednak darzył on szczególnym sentymentem i nawet pod koniec życia zaliczał do ulubionych dzieł. Jej siła tkwi w prostocie i autentyczności przekazu, a partie smyczków są pełne angielskiego liryzmu.

I Koncert skrzypcowy Brucha powstał nieco ponad dwadzieścia lat wcześniej. Kompozytor z czasem nabrał do niego odmiennego stosunku niż Elgar do swojej serenady: gigantyczna popularność utworu w połączeniu z niekorzystną umową z wydawcą stała się dla niego źródłem frustracji, gdyż czasem czuł się jak autor jednego przeboju. Gdy w 1903 roku odwiedził Neapol, miejscowi skrzypkowie gromadzili się w pobliżu miejsca jego pobytu, a Bruch wspominał z rozdrażnieniem: „Stoją tam, na rogu Via Toledo, gotowi w każdej chwili zagrać mój Pierwszy koncert, gdy tylko pozwolę się zobaczyć. Niech ich wszystkich diabli wezmą! Jakbym nie napisał innych, równie dobrych koncertów!”. Dziś utwór zalicza się do najważniejszych koncertów skrzypcowych w historii gatunku.

VIII Symfonia Dvořáka to kaskady pomysłów muzycznych, melodii i rytmów. Partytura była gotowa w zaledwie dziesięć tygodni, a kompozytor czerpał pełnymi garściami z rodzimej muzyki ludowej. Symfonia jest pogodna i radosna, choć mieni się różnymi odcieniami harmonicznymi i kolorystycznymi. W finale rozbrzmiewa trąbkowa fanfara, a przypisywane dyrygentowi Rafaelowi Kubelíkowi słowa mówią: „W Czechach trąbki nigdy nie wzywają do boju, zawsze wzywają do tańca!”.

Autor zapowiedzi: Szymon Maliszewski.

Informacje praktyczne: czas trwania koncertu (łącznie z przerwą) to około 100 minut.