Monumentalna świątynia z kopułą i portykiem, pomnik historii, z kryptą, organami, panteonem i tarasem widokowym.
Archikatedra Chrystusa Króla przy ulicy Plebiscytowej to monumentalna świątynia w Katowicach, zwieńczona niską kopułą i poprzedzona portykiem z ośmioma kolumnami korynckimi. Jest uważana za jedyną świątynię rzymskokatolicką wzniesioną w Polsce w XX wieku z przeznaczeniem na katedrę. W 2017 roku zespół katedralny uznano za pomnik historii.
Budowa trwała ponad ćwierć wieku, bo diecezję katowicką powołano w 1925 roku, a kościół konsekrowano dopiero w 1955 roku. W konkursie architektonicznym wpłynęło 37 prac, a jedynym konkretnym warunkiem było wykluczenie stylu gotyckiego. Wybrano projekt krakowskiego architekta Zygmunta Gawlika, a do współpracy zaproszono doświadczonego Franciszka Mączyńskiego.
Prace ruszyły 5 czerwca 1927 roku, ale z powodu kłopotów finansowych wielokrotnie je wstrzymywano. Kamień węgielny wmurowano 4 września 1932 roku, a do 1939 roku budowę wspierał subwencjami Sejm Śląski. W czasie okupacji Niemcy wstrzymali budowę, a w krypcie urządzili schron przeciwlotniczy i archiwum gestapo. Do kontynuacji prac wrócono po wojnie, a około 1954 roku, w trudnych dla Kościoła czasach, zrezygnowano z pierwotnie planowanej wysokiej kopuły na rzecz niskiej czaszy.
Katedra ma 101 metrów długości i 64 metry wysokości, a kopuła o średnicy 28 metrów sięga 59 metrów. Bryłę wzniesiono na planie kwadratu z cegły i żelbetu, a elewację obłożono dolomitem z kamieniołomów w Imielinie. Do schodów użyto kamienia z rozebranej w 1933 roku wieży Bismarcka w Mysłowicach. Nad kolumnami portyku biegnie złocony napis łaciński, który znaczy: Jedynie Bogu cześć i chwała.
We wnętrzu ośmiokątna część pod kopułą otoczona jest czterema kaplicami w narożach, a styl dekoracji nawiązuje do art déco. Okrągły ołtarz główny obłożono polerowanym trawertynem, a nad nim zawieszono figurę Chrystusa Zmartwychwstałego z 1973 roku. Witraże z lat 1954-1972 projektował w większości Stanisław Pękalski. W kaplicy świętej Barbary ołtarz wykonano z bryły węgla kamiennego, a w kaplicy przy prezbiterium są mozaiki z Murano.
W krypcie działa kościół akademicki, a obok kaplica grobowa biskupów katowickich ze współczesną polichromią przedstawiającą Niebieskie Jeruzalem. Na chórze stoją duże organy z 1980 roku, zbudowane przez Gregora Hradetzky'ego z Krems an der Donau: 43 głosy, trzy manuały i około 3,7 tysiąca piszczałek. W prezbiterium jest drugi, mniejszy instrument.
Na szczycie wisi pięć dzwonów odlanych w ludwisarni Rudolfa Pernera w Pasawie, z których największy, zwany Jubilaeum, waży 3500 kilogramów. Cztery pierwsze poświęcono w 1983 roku, piąty w 1999 roku.
W 2022 roku w podziemiach katedry otwarto Panteon Górnośląski, a 16 lipca tego roku udostępniono też podwójny taras widokowy na dachu. Wystawy panteonu zajmują część podziemi i przestrzeni dachowej. Fasadę wieńczy tympanon Tomasza Wenklara, który powstawał etapami w latach 2022-2025 i liczy około 30 rzeźb, w tym sześciometrową figurę Chrystusa.
W 1983 roku katedrę odwiedził papież Jan Paweł II, a w 2006 roku odsłonięto przed nią jego pomnik.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się