Ceglana katedra z lat 1893-1899 z młodopolską polichromią Włodzimierza Tetmajera i Henryka Uziembły.
Bazylika Katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny to główny kościół diecezji sosnowieckiej, zbudowany w latach 1893-1899 przy ulicy Kościelnej. Ceglana bryła z wysoką wieżą kryje młodopolską polichromię Włodzimierza Tetmajera i Henryka Uziembły.
Dawny kościół kolejowy okazał się pod koniec XIX wieku za mały dla kilkudziesięciu tysięcy wiernych. Projekt wykonał warszawski architekt Karol Kozłowski, a prace rozpoczęto w sierpniu 1893 roku.
Dolną kaplicę oddano do użytku w 1896 roku, budowę zakończono w 1898 roku, a parafię ustanowiono 3 czerwca 1899 roku. Poświęcenie nastąpiło 29 października 1899 roku, wykończenie wyposażenia trwało do 1901 roku, a uroczystej konsekracji dokonano w 1910 roku. Od 25 marca 1992 roku kościół jest katedrą diecezji sosnowieckiej, a tytuł bazyliki mniejszej uroczyście ogłoszono w 2000 roku.
Kościół jest trójnawową bazyliką z transeptem na planie krzyża łacińskiego, urządzoną w stylu neoromańskim z elementami neogotyckimi. W fasadzie dominuje potężna wieża z neogotyckim hełmem, a nad skrzyżowaniem naw wznosi się mniejsza wieżyczka sygnaturki.
Elewacje zdobią fryzy arkadowe, pinakle i portale z piaskowca. W środku nawy oddzielają arkady na masywnych kolumnach, wyżej biegnie galeria triforyjna, a skrzyżowanie naw przykrywa kopuła. Dolny kościół pełni dziś funkcję krypty z grobami biskupów sosnowieckich.
Największą wartością świątyni jest polichromia Tetmajera i Uziembły z lat 1904-1906, pokrywająca 3164 m2 ścian i sklepień. Przedstawia świętych, postacie historyczne i motywy związane z wezwaniem kościoła, a uzupełniają ją ornamenty roślinne na poły ludowe.
Ołtarz główny jest kopią ołtarza z kościoła Bożego Ciała w Krakowie, z obrazem Wniebowzięcia pędzla Tetmajera. Ambonę i chrzcielnicę wykonał rzeźbiarz Paweł Turbas, a witraże powstały w latach 1932-1938 w krakowskiej pracowni Żeleńskiego.
Przy kościele znajdują się liczne tablice i pomniki pamiątkowe, między innymi kapliczka poświęcona potyczce powstańców styczniowych z 7 lutego 1863 roku. W 2008 roku na placu pochowano pierwszego biskupa sosnowieckiego, Adama Śmigielskiego.
W nocy z 28 na 29 października 2014 roku w kościele wybuchł pożar, który zniszczył dach i uszkodził polichromię. Dach odbudowano dzięki ofiarności osób i instytucji z całej Polski, a prace konserwatorskie przy polichromiach trwają. Katedrę, plebanię i mur oporowy wpisano do rejestru zabytków 30 grudnia 1994 roku.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się