Bazylika Najświętszej Maryi Panny Anielskiej w Dąbrowie Górniczej

Bazylika Najświętszej Maryi Panny Anielskiej przy ulicy Królowej Jadwigi 12 w Dąbrowie Górniczej to neogotycki kościół z trzema wieżami w fasadzie, który jest też sanktuarium diecezji sosnowieckiej. Główna wieża ma 86 metrów i dominuje w krajobrazie miasta. W ołtarzu stoi czczona figura Matki Bożej Anielskiej.

Jak powstała świątynia

Parafię ustanowiono w 1891 roku. Pierwszy kościół, pod wezwaniem św. Aleksandra, budowano w latach 1875-1877 z cegły według projektu Juliana Polcera. Szybko okazał się za ciasny. Władze nie zgodziły się na drugi kościół w górnej części Dąbrowy, więc zdecydowano o rozbudowie istniejącego.

Kamień węgielny położono 2 sierpnia 1898 roku, a budowa trwała do 1912. Projekt przygotował Józef Stefan Pomian-Pomianowski, w stylu neogotyckim, jako halę trójnawową z dwoma transeptami. Budowniczym był ksiądz prałat Grzegorz Augustynik, a bp Augustyn Łosiński poświęcił kościół 29 września 1912 roku. Do budowy dokładali się dąbrowscy robotnicy: zakłady pracy przez kilka lat potrącały im na ten cel składkę. Stary kościół przylega dziś do północnej nawy i pełni funkcję kaplicy św. Aleksandra.

Budowla ma 68 metrów długości, 30 metrów szerokości i 30 metrów wysokości wewnątrz.

Tytuł bazyliki i figura Matki Bożej

Papież Leon XIII nadał kościołowi godność bazyliki 19 marca 1901 roku. Według opisu było to pierwsze sanktuarium w Polsce z tym tytułem. Figurę Matki Bożej Anielskiej, wysoką na 170 centymetrów, wyrzeźbił w 1904 roku Józef Baltazar Proszowski z Częstochowy. Maryję ogłoszono patronką Dąbrowy Górniczej i Matką Zagłębia 2 sierpnia 1957 roku, a koronacja figury odbyła się 19 maja 1968 roku. Koronowali ją prymas Stefan Wyszyński i metropolita krakowski Karol Wojtyła.

Wnętrze i wieża

Wnętrze tworzy niemal w całości jednolity neogotycki wystrój: ołtarze, ambona i konfesjonały mają architektoniczne formy. Ściany i sklepienia pokrywa dekoracja malarska w stylu art déco z lat 1927-1929, dzieło Michała Kowala i Jana Nygi Starszego.

W głównej wieży są kolejne poziomy: pomost widokowy z balkonami, pomost z mechanizmem zegarowym i dzwonnica. Zachował się dzwon o imieniu Stefan, obok wiszą dzwony odlane w 1947 roku. Czy i kiedy wejście na wieżę jest możliwe, ustala parafia.

W okolicy

Do Pałacu Kultury Zagłębia jest stąd około 400 metrów.

Blisko leżą także Synagoga w Dąbrowie Górniczej i Muzeum Miejskie „Sztygarka”.

Praktycznie

• Adres: Królowej Jadwigi 12, Dąbrowa Górnicza.
• Kościół jest wpisany do rejestru zabytków. Datowanie w rejestrze: 1898-1912, styl neogotycki, materiał ceglany.
• To czynne sanktuarium. Godziny otwarcia i możliwość zwiedzania sprawdź w parafii (strona nmpanielska.pl) przed wizytą.