Cmentarz żydowski w Zabrzu

Cmentarz żydowski w Zabrzu leży przy ulicy Cmentarnej w dzielnicy Zandka. Założono go w latach 1871-1872, gdy w Zabrzu tworzyła się gmina żydowska, a najbliższe żydowskie cmentarze były w Bytomiu i Gliwicach. Parcelę ofiarował gminie Guido Henckel von Donnersmarck.

Historia

Pochówki odbywały się od 1871 do 1954 roku. Najstarsze zachowane nagrobki to groby Helene Schüller (1871) oraz Moritza Adlera i Johanny Friedmann (1872). Większością spraw pogrzebowych zajmowało się bractwo pogrzebowe Chewra Kadisza. Pochowano tu ponad 678 osób.

Układ i nagrobki

Cmentarz ma około 2,2 hektara i jest podzielony na 14 kwater. Zachowało się około 500 nagrobków: skromne macewy sąsiadują z monumentalnymi grobowcami rodzinnymi, co bywa odczytywane jako ślad częściowej asymilacji w pruskim społeczeństwie. Wiele marmurowych i granitowych nagrobków skradziono. Na terenie rośnie 266 drzew 13 gatunków.

Stan i opieka

Cmentarz jest zamknięty dla pochówków i wpisany do rejestru zabytków. Dawniej zaniedbany, dwukrotnie padł ofiarą dewastacji w latach 1991-1992. Od 1989 roku opiekuje się nim Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzem Żydowskim w Zabrzu.

Praktycznie

• Adres: ul. Cmentarna 15, Zabrze.
• Zasady wejścia na teren cmentarza warto sprawdzić przed wizytą u opiekującego się nim komitetu. Na cmentarzu obowiązuje powaga i szacunek dla miejsca pochówku.