Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego Guido

Kopalnia Guido w Zabrzu to dawna kopalnia węgla kamiennego, dziś część Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Trasy zwiedzania prowadzą pod ziemię na poziomy 170 i 320 metrów. W lipcu 2020 roku kopalnia została uznana za część pomnika historii "Zabrze - zespół zabytkowych kopalni węgla kamiennego", obok kopalni Królowa Luiza i podziemi Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej.

Od kopalni hrabiego Donnersmarcka do muzeum

Kopalnię założył hrabia Guido Henckel von Donnersmarck, który 2 października 1855 roku otrzymał nadanie górnicze, a założony obiekt nazwał swoim imieniem. Pierwszy szyb, Barbarę, przerwano w 1856 roku po zgłębieniu zaledwie 30 metrów, bo napotkano kurzawkę i uskok tektoniczny. Wydobycie ruszyło w szybie Concordia, nazwanym później Guido, który w 1859 roku osiągnął 97 m. Warunki były trudne: wodonośne warstwy i zaburzenia tektoniczne wielokrotnie wstrzymywały prace.

W 1885 roku wydobyto rekordowe w dziejach kopalni 313 tys. ton węgla, ale z powodu niskiej rentowności hrabia sprzedał ją w 1887 roku państwu pruskiemu. Kopalnię włączono do kopalni Królowa Luiza jako Pole Południowe. Pozyskiwany węgiel nie nadawał się do koksowania, na co liczył założyciel. W 1901 roku nad szybem Kolejowym stanęła stalowa wieża wyciągowa. W 1912 roku Guido formalnie włączono do kopalni Delbrück, a szyb Guido zachował rolę głównego zespołu odwadniającego dla całego rejonu.

Od kopalni doświadczalnej do skansenu

Szyb Guido unieruchomiono w 1962 roku. Po 1967 roku teren przejęły Zakłady Konstrukcyjno-Mechaniczne Przemysłu Węglowego i urządzono tu Kopalnię Doświadczalną M-300, w której testowano nowe maszyny górnicze. W 1982 roku na poziomie 170 powstał Skansen Górniczy Guido, wpisany następnie do rejestru zabytków.

W 2000 roku, w czasie cięcia kosztów w przemyśle węglowym, zaczęto demontować podziemną kopalnię turystyczną. Zaangażowanie samorządu Zabrza, urzędu marszałkowskiego i osób prywatnych zatrzymało likwidację. W 2007 roku powstała Zabytkowa Kopalnia Guido jako samodzielna instytucja kultury miasta i województwa, a poziom 170 znów udostępniono turystom. Rok później otwarto poziom 320, a w lutym 2015 roku podpoziom 355. Od kwietnia 2013 roku kopalnia należy do Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

Co zobaczyć pod ziemią

Pod ziemią zobaczysz działającą elektryczną maszynę wyciągową z 1927 roku i podziemne wyrobiska z czasów eksploatacji. Do kopalni zjeżdża się szolą, czyli górniczą windą. Na trasie są między innymi podziemne stajnie, kaplica św. Barbary 170 metrów pod powierzchnią, pracujące maszyny górnicze, przejazd podwieszaną kolejką elektryczną i pub na poziomie 320 metrów.

Muzeum przygotowało kilka tras. Podziemny Spacer Górniczy prowadzi na poziom 320 metrów i trwa około 2 godzin. Mroki Kopalni dochodzą do surowych wyrobisk, do których wcześniej dostęp mieli tylko zawodowi górnicy. Podziemna Szychta to trasa dla dorosłych, na której zwiedzający wykonują proste prace górnicze w pełnym ekwipunku. Na poziomie 320 metrów działa też Strefa K8, czyli cztery zrewitalizowane komory przeznaczone na wydarzenia kulturalne i spotkania.

Muzeum po drugiej stronie miasta

Do tej samej instytucji należy Sztolnia Królowa Luiza, położona około 1,2 km od kopalni Guido.

Muzeum prowadzi też Wieżę ciśnień w Zabrzu z interaktywną ekspozycją o węglu CARBONEUM.

Praktycznie

• Adres: ul. 3 Maja 93, Zabrze. Obok, pod numerem 93a, działa Hostel Guido.
• Podziemny Spacer Górniczy startuje właśnie z tego adresu, trwa około 2 godzin, a minimalny wiek uczestnika to 6 lat. Na Mroki Kopalni obowiązuje wiek od 10 lat, a na Podziemną Szychtę od 18 lat.
• Szczegóły tras, terminy i zasady zakupu biletów sprawdź na stronie Muzeum Górnictwa Węglowego przed wizytą.
• Około 800 m od kopalni znajdziesz Muzeum Techniki Wojskowej w Zabrzu.
• Trasy dla rodzin z małymi dziećmi (od 4 i 5 lat) muzeum prowadzi głównie w Sztolni Królowa Luiza, a nie w kopalni Guido.