Kościół św. Walentego w Bieruniu

Kościół św. Walentego, nazywany przez mieszkańców Bierunia „Walencinkiem”, to drewniana świątynia o konstrukcji wieńcowej, typowa dla górnośląskiej architektury kościelnej. Od 2015 roku jest sanktuarium św. Walentego. Należy do Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

Kościół na cmentarzu

Świątynia stoi na wschodnim przedmieściu Bierunia, poza historycznymi granicami miasta, na cmentarzu. Do końca XVIII wieku grzebano tu ludzi, którym odmawiano pochówku na cmentarzu parafialnym. Data powstania kościoła nie jest pewna. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1628 roku, ze sprawozdania wizytacyjnego ostatniego ewangelickiego dziekana pszczyńskiego Johanna Hoffmanna, według którego kościół zbudowano najprawdopodobniej w latach 1623-1626, gdy parafialny kościół św. Bartłomieja pozostawał w rękach protestantów, do 1645 roku.

Kościół zastępczy i pożary

W latach 1677-1680 Walencinek zastępował parafialny kościół św. Bartłomieja, który spłonął w pożarze miasta. Wtedy rozkwitł kult św. Walentego, sięgający poza granice parafii. W 1725 roku świątynię gruntownie wyremontowano. Po wielkim pożarze miasta w 1845 roku życie religijne ponownie przeniesiono do Walencinka. W 1929 roku kościół uznano za zabytek, a w 1942 roku wykonano gruntowną renowację wnętrza z inicjatywy księdza Jana Trochy.

W 1971 roku kościół spłonął z powodu wadliwej instalacji elektrycznej, a po rozpoczętej odbudowie w marcu 1972 roku został umyślnie podpalony. Spłonął cały dach i sufit, ogień zajął też górne partie ścian. Odbudowę przywracającą stan sprzed pożaru zakończono w 1984 roku.

Kult św. Walentego

Św. Walenty jest patronem chorych na choroby umysłowe i padaczkę, co tłumaczy wybór patrona dla kościoła stojącego blisko mogił ludzi uznawanych dawniej za opętanych. Od 1961 roku świątynia ma relikwie świętego, których autentyczność potwierdza dokument z 28 lutego 1961 roku. W 1787 roku proboszcz uzyskał z Rzymu odpust, który co roku 14 lutego ściąga pielgrzymów z całej okolicy. Wierni przechodzą wtedy na kolanach wokół prezbiterium i całują relikwie. W 2003 roku Walenty został ustanowiony patronem Bierunia, a 13 lutego 2015 roku kościół podniesiono do godności sanktuarium.

Praktycznie

• Adres: ul. Krakowska 3, Bieruń; kościół znajduje się na cmentarzu, który obowiązują zasady ciszy i szacunku.
• Kościół należy do parafii św. Bartłomieja. W sprawie wejścia do wnętrza kontaktuj się z parafią lub sprawdź jej stronę.
• Niedaleko stoi kościół św. Bartłomieja Apostoła, a w centrum miasta działa Muzeum Miejskie w Bieruniu, około 500 m od Walencinka.