Murarka

Murarka to betonowa rzeźba przedstawiająca kobietę w roboczym ubraniu, z modelem budynku mieszkalnego w jednej dłoni i kielnią w drugiej. Stoi na tyskim Osiedlu A, przy ulicy Andersa, w sąsiedztwie placu św. Anny.

Co przedstawia rzeźba

Postać ma prostą sukienkę i fartuch. W lewej ręce trzyma miniaturę domu mieszkalnego, w prawej kielnię, symbol pracy fizycznej. Rzeźba powstała jako część Osiedla A, budowanego w latach 1951-1956, i jest przykładem sztuki socrealistycznej, która pokazywała wzorową pracownicę, przodownicę pracy.

Autorem jest Stanisław Marcinów, absolwent szkół artystycznych we Lwowie i Krakowie, od 1945 roku działający na Górnym Śląsku. Rzeźbę wykonano z betonu z domieszkami imitującymi kamień, pierwotnie pokrytego metalicznym, brązowym nalotem, który z czasem zniknął. Źródła podają różne daty powstania: rok 1955 lub rok 1951.

Odwołanie do tradycji sakralnej

Rzeźba przekształca dawną ikonografię religijną i nawiązuje do postaci św. Jadwigi Śląskiej. Zamiast kościoła figura trzyma blok mieszkalny, co miało oznaczać nowe, socjalistyczne społeczeństwo i owoce wspólnej pracy. Kopię rzeźby, zatytułowaną „Kopia przodownicy pracy”, wykonał z żywicy epoksydowej artysta Łukasz Surowiec.

Praktycznie

• Miejsce: Osiedle A w Tychach, widok od strony ulicy Andersa, w tle plac św. Anny.
• Rzeźba stoi w przestrzeni publicznej, można ją obejrzeć w dowolnej porze.
• W okolicy znajduje się Muzeum Miejskie w Tychach, a niedaleko także Tyskie Browarium.