Szlak Orlich Gniazd

Szlak Orlich Gniazd to czerwony szlak pieszy o długości 163,9 km, który prowadzi z Krakowa do Częstochowy przez Wyżynę Krakowsko-Częstochowską. Łączy Małopolskę i województwo śląskie, a jego główną osią są średniowieczne zamki zwane orlimi gniazdami.

Skąd się wziął szlak

Pomysł zgłosił w 1927 roku Stanisław Leszczycki na łamach czasopisma „Ziemia”. W 1930 roku wytyczono pierwszy czerwony szlak, który zataczał łuk w północno-zachodniej okolicy Krakowa przez Płaskowyż Ojcowski i Garb Tenczyński.

W 1948 roku Kazimierz Sosnowski, znany turysta i przewodnik, ogłosił projekt nowego przebiegu. W 1950 roku szlak został wytyczony ze środków Ministerstwa Komunikacji. Trasa była potem wielokrotnie zmieniana, tak aby prowadziła przez najbardziej malownicze fragmenty Wyżyny. Szlak znakuje PTTK, a jego oznaczenia to SL-1 i KA-1.

Zamki na trasie

Szlak prowadzi obok warowni budowanych głównie w XIV wieku. Do warowni szlaku zalicza się: Korzkiew, Ojców, Pieskową Skałę, Rabsztyn, Bydlin, Smoleń, Pilicę, Ogrodzieniec, Bąkowiec w Morsku, Bobolice, Mirów i Olsztyn. Czasem do orlich gniazd zalicza się też Tenczyn, Lipowiec, Siewierz i Wawel.

Na odcinku śląskim najbardziej znane są ruiny w Ogrodzieńcu, które opisujemy osobno jako Ruiny zamku Ogrodzieniec. Jest to jedna z najlepiej rozpoznawalnych budowli szlaku.

Odcinek w województwie śląskim

Według tabeli przebiegu odcinek śląski prowadzi przez Ogrodzieniec (88,0 km od Krakowa), Podzamcze (89,0 km), gdzie rynek jest ważnym węzłem turystycznym, i Karlin (93,0 km) z kapliczką. Następnie mija Żerkowice (95,5 km), Morsko (104,0 km) z ruinami zamku Bąkowiec, potem Mirów i Bobolice z zamkami oraz Olsztyn (147,7 km), gdzie rynek jest węzłem szlaków.

Trasa kończy się w Częstochowie na Starym Rynku, po przejściu 163,9 km. W okolicy Ogrodzieńca działa też szlak o pokrewnej tematyce: Szlak Warowni Jurajskich.

Jak go przejść

Trasa jest zmienna krajobrazowo: lasy, wąwozy i wapienne płaskowyże. Szlak krzyżuje się z licznymi innymi trasami pieszymi i rowerowymi, a punkty dostępu łączą go z liniami kolejowymi i pobliskimi miastami. Istnieje także rowerowa wersja, Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd.

Na odcinku Kraków - Ojców trasa wchodzi do Ojcowskiego Parku Narodowego; ten fragment leży w Małopolsce, a nie w województwie śląskim.

Praktycznie

• Znakowanie: czerwony pas, szlak prowadzi z Krakowa do Częstochowy.
• Na odcinku śląskim punktami orientacyjnymi są Ogrodzieniec, Podzamcze, Morsko, Mirów, Bobolice i Olsztyn.
• Szczegółowy przebieg i bieżące zmiany trasy sprawdź w mapie PTTK przed wyjściem.