Ruiny średniowiecznego zamku w Podzamczu na najwyższym wzniesieniu Jury Krakowsko-Częstochowskiej, na Szlaku Orlich Gniazd, udostępnione do zwiedzania.
Zamek Ogrodzieniec to ruiny średniowiecznego zamku we wsi Podzamcze w powiecie zawierciańskim. Leży na Górze Zamkowej, najwyższym wzniesieniu Jury Krakowsko-Częstochowskiej (515,5 m n.p.m.), i należy do systemu Orlich Gniazd. Zarządca nazywa go największym obiektem zamkowym na Śląsku i najpopularniejszym zamkiem na Szlaku Orlich Gniazd. Ruiny są udostępnione do zwiedzania jako trwała ruina.
Pierwsze umocnienia stanęły tu prawdopodobnie już w XII wieku, a drewniany gród spalono najpewniej podczas najazdu tatarskiego w 1241 roku. Murowany zamek wzniósł Kazimierz Wielki w ramach obrony południowo-zachodniej granicy królestwa. Zamek wkomponowano w skały: z trzech stron osłaniały go wysokie ściany skalne, wjazd prowadził wąską szczeliną, a obwód zamykał kamienny mur.
W 1387 roku Władysław Jagiełło nadał warownię Włodkowi z Charbinowic, a ród Włodków Sulimczyków władał nią niemal sto lat. W latach 1530-1545 Seweryn Boner przebudował go na renesansową rezydencję, a od lat 60. XVI wieku należał do rodu Firlejów. W 1587 roku zdobyły go wojska arcyksięcia Maksymiliana, a w 1655 roku, w czasie potopu, został częściowo spalony przez Szwedów.
Po potopie zamek kupił Stanisław Warszycki, który odbudował go w latach 1669-1680 i otoczył ziemnymi bastionami. Po jego śmierci budowla popadała w ruinę, a w 1702 roku połowa zamku spłonęła w pożarze wzniecionym przez wojska Karola XII. Ostatni mieszkańcy opuścili go około 1810 roku.
Przez dziesięciolecia okoliczni mieszkańcy zabierali kamień z murów na budowę domów. W 1885 roku do ruin przyjechał krajoznawca Aleksander Janowski, a pod wrażeniem zamku w 1906 roku założono Polskie Towarzystwo Krajoznawcze. Pisarz Adolf Dygasiński nazwał ruiny orlim gniazdem, od czego pochodzi nazwa Krainy Orlich Gniazd.
W styczniu 1945 roku ruiny uległy kolejnym zniszczeniom. Po wojnie teren oczyszczono z gruzu, mury zabezpieczono, a prace konserwatorskie trwały od 1949 do 1973 roku. Wtedy też udostępniono zamek turystom. Dziś jego właścicielem jest gmina Ogrodzieniec, a od 1995 roku obiektem zarządza gminna spółka "Zamek".
Zamek składa się z przedzamcza i zamku górnego. Na przedzamczu stały stajnie, wozownie, kuźnia, browar i gorzelnia, a w południowym narożniku urządzono dziś salę tortur. Zamek górny miał kuchnię, studnię i komnaty reprezentacyjne. Całość zajmuje około 3,5 ha, a mur obronny ma około 400 m długości. Najstarsza część, Zamek Wysoki, stoi od północy na skale. Na dziedzińcu pańskim zrekonstruowano cysternę na deszczówkę i sklepiki hajduckie, a w najniższej kondygnacji Kurzej Stopy zachowały się fragmenty renesansowych fresków z liliami.
Zamek często służył jako plener filmowy. Kręcono tu między innymi serial "Janosik" (1973), "Zemstę" Andrzeja Wajdy (2001) i sceny do serialu "Wiedźmin" (2019). W sąsiednim Podzamczu stoi kaplica wybudowana z elementów zamkowych, z kulą armatnią, która miała wpaść do zamku w czasie potopu szwedzkiego.
Około 1,2 km od zamku leży Gród na Górze Birów, zrekonstruowany gród królewski. Strona zarządcy podaje, że badania archeologiczne potwierdziły obecność ludzi w masywie ostańca już 30 tysięcy lat temu.
Zamek leży na trasie Szlaku Orlich Gniazd, około 1,6 km od ruin.
Tuż obok, w odległości około 100 m, działa Park Miniatur w Ogrodzieńcu.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się