Zamek w Bobolicach

Zamek w Bobolicach to warownia na skalistym wzgórzu o wysokości 360 m n.p.m. na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, w powiecie myszkowskim, w gminie Niegowa. Wzniesiono go w połowie XIV wieku z polecenia Kazimierza Wielkiego, jako część systemu obronnego Orlich Gniazd. Dzisiejszy zamek jest odbudowany z ruiny na początku XXI wieku i otwarto go dla turystów we wrześniu 2011 roku.

Zamek Kazimierza Wielkiego nad granicą ze Śląskiem

Dokumenty nie podają dokładnej daty budowy. Na podstawie analizy wydarzeń z życia Kazimierza Wielkiego ustalono, że zamek powstał w latach 1350-1352. Przy budowie wykorzystano wapienne ostańce, a obiekt dostosowano do ukształtowania terenu. Elementami obronnymi były dwie półokrągłe baszty.

W 1370 roku Ludwik Węgierski nadał zamek Władysławowi, księciu opolskiemu. W 1379 roku trafił on do Andrzeja Schony de Barlabas, zwanego Andrzejem Węgrem, który później tytułował się "z Bobolic". W XV wieku zamek należał kolejno do Szafrańców i Tresków, a od 1486 roku do Krezów. Około 1560 roku przebudowano go na renesansową rezydencję rodzinną.

W grudniu 1587 roku pretendent do polskiego tronu, arcyksiążę Maksymilian III Habsburg, zajął zamek, który został mu poddany bez walki, i w styczniu 1588 roku odbiły go wojska Jana Zamoyskiego. W XVII wieku Fogelwederowie nadali budowli formę z główną wieżą i kamiennymi schodami, która przetrwała do początków XIX wieku.

Od ruin do odbudowy

Ruiny wpisano do rejestru zabytków 8 lutego 1961 roku. W 1996 roku prywatni inwestorzy kupili ruiny, aby je zabezpieczyć. Badania wykazały, że jedyną drogą uratowania zamku jest odtworzenie jego wyglądu z okresu świetności. Rekonstrukcję rozpoczęto w 2001 roku po konsultacjach z polskim środowiskiem naukowym, a archeologia trwała trzy lata. Do zaprawy użyto między innymi płukanego piasku rzecznego i wapna gaszonego, które leżakowało w dołach przez 30 lat.

W 2010 roku odsłonięto skalną bramę u podnóża zamku. Cała odbudowa trwała 10 lat, a zamek otwarto 3 września 2011 roku. Odbudowa budziła kontrowersje: część specjalistów zarzucała jej brak źródeł o dawnym wyglądzie zamku, a najstarsze zachowane przekazy ikonograficzne dotyczą dopiero ruiny z XVIII wieku. Zwolennicy podkreślali poparcie środowisk naukowych, a prace prowadzono na podstawie wymaganych zgód i decyzji konserwatora zabytków.

Co zobaczyć

Współczesny zamek to dwukondygnacyjny budynek mieszkalny z basztą, odpowiadający w dużej mierze formie z XVII wieku. Otacza go mur z blankami z białego wapienia, a dach pokrywa gont. Do wnętrza prowadzi most zwodzony nad suchą fosą. Południowa część nie została zrekonstruowana i ma wtórne zadaszenie, bo brakowało przesłanek do odtworzenia loggii wejściowej.

Z zamkiem związana jest legenda o braciach Bobolu i Mirze, właścicielach zamków w Bobolicach i w Mirowie. Mówi o podziemnym tunelu z ukrytymi skarbami i o duchu Białej Damy. To podanie, nie fakt historyczny. Zamek pojawił się w filmie Andrzeja Wajdy "Powidoki" z 2016 roku oraz w serialu "Korona królów".

Praktycznie

• Położenie: Bobolice, gmina Niegowa, powiat myszkowski, 42-320 Niegowa.
• W sezonie jesienno-zimowym, od listopada do lutego, zamek jest dostępny, a wejścia odbywają się z pracownikiem obiektu. Aktualne godziny sprawdź przed wizytą u zarządcy.
• Na terenie obowiązuje zakaz fotografowania dronem, a na zamek nie wolno wprowadzać psów. Na Błonia zamkowe wchodzi się z ważnym biletem, a zdjęcia mogą służyć wyłącznie do celów prywatnych.
• W Bobolicach działają hotel i restauracja związane z zamkiem. Przez miejscowość przechodzi Szlak Orlich Gniazd.
• Około 1,3 km od Bobolic stoi Zamek w Mirowie, drugi z zamków z legendy.
• W odległości około 800 m znajdują się Mirowskie Skały.
• Około 4,8 km od zamku leży Park Krajobrazowy Orlich Gniazd.