Bazylika św. Wojciecha w Mikołowie

Bazylika św. Wojciecha w Mikołowie to neoromańska, trójnawowa świątynia z dwiema wieżami, wzniesiona w latach 1843-1861 dla parafii liczącej wówczas prawie dziesięć tysięcy wiernych. Od 2008 roku nosi tytuł bazyliki mniejszej, a jej organy z 1862 roku parafia zalicza do największych zabytkowych instrumentów na Górnym Śląsku.

Budowa nowego kościoła

Dotychczasowy kościół św. Wojciecha z XIII wieku był już na początku XIX wieku za mały dla rozległej parafii. Budowę nowej świątyni rozpoczęto w 1843 roku, a kamień węgielny poświęcił 1 sierpnia biskup wrocławski. Prace szły wolno: przeszkodą były błędy projektu, głód i epidemie, a w 1854 roku wstrzymano je z powodu wadliwej konstrukcji stropu. Po wykonaniu nowego sklepienia i wzmocnieniu filarów zakończono budowę, a 25 września 1861 roku kościół konsekrował wrocławski biskup sufragan Adrian Włodarski. Stary kościół pozostał filialnym.

Architektura i wnętrze

Budowla jest ceglana, w stylu neoromańskim, i mieści około pięciu tysięcy wiernych. Fasadę z głównym wejściem wieńczy trójkątny szczyt, a dwie dwukondygnacyjne wieże kryją cztery dzwony. W ołtarzu głównym znajduje się obraz św. Wojciecha, biskupa i męczennika, z figurami św. Piotra i św. Pawła. W bocznych nawach stoją ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz ołtarz Matki Boskiej Mikołowskiej.

Parafia wskazuje jako cenne zabytki XIX-wieczne witraże szkoły krakowskiej oraz stacje drogi krzyżowej namalowane w 1868 roku przez Jana Bochenka. Po niedawnym, jak podaje parafia, remoncie odświeżono polichromie, zwłaszcza w prezbiterium, i oczyszczono witraże. Organy zbudował w 1862 roku Johann M.V. Haas z Głubczyc; pierwotnie miały 27 głosów, dwa manuały i pedał oraz mechaniczną trakturę. W latach 1986-1988 instrument gruntownie wyremontowano i przywrócono pierwotną dyspozycję.

Tytuł bazyliki mniejszej

14 marca 2008 roku papież Benedykt XVI nadał kościołowi godność bazyliki mniejszej, a uroczyste ogłoszenie odbyło się w Mikołowie 31 sierpnia 2008 roku. Według parafii jest to piąta bazylika w archidiecezji katowickiej, po bazylikach w Piekarach Śląskich, w Katowicach-Panewnikach, w Rybniku i w Pszowie. Jedna z nich to bazylika św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Panewnikach, leży niecałe osiem kilometrów od Mikołowa. Św. Wojciech jest od 1998 roku patronem całego miasta.

W pobliżu

Mniej niż kilometr od bazyliki mieści się Miejska Placówka Muzealna w Mikołowie. W okolicy leży też jezioro Starganiec.

Praktycznie

• Adres: ul. kard. Stefana Wyszyńskiego, Mikołów.
• Kościół czynny jest przede wszystkim jako parafialny; godziny Mszy i nabożeństw podaje strona parafii bazylikamikolow.pl, tam też dostępny jest wirtualny spacer po wnętrzu.
• Zwiedzając poza nabożeństwami, uwzględnij, że to czynne miejsce kultu; godziny otwarcia warto sprawdzić przed wizytą.