wtorek, 03 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Kościoły i klasztory

Bielski Syjon

Bielsko-Biała
O Bielski Syjon

Historyczny zespół wokół placu Marcina Lutra, w którym od 1782 roku skupiła się społeczność ewangelicka Bielska: kościół, szkoły, cmentarz i pomnik Lutra.

Bielski Syjon to historyczny obszar Bielska-Białej na pograniczu dawnego Dolnego i Górnego Przedmieścia, gdzie od końca XVIII wieku skupiły się obiekty społeczności ewangelickiej. Jego centrum stanowi plac Marcina Lutra. Zespół wpisano do rejestru zabytków.

Skąd nazwa

Początki dzielnicy wiążą się z patentem tolerancyjnym cesarza Józefa II z października 1781 roku, który dał luteranom swobodę praktyk religijnych i prawo do budowy świątyń. Już w styczniu 1782 roku powstała gmina ewangelicka w Bielsku. Podczas pierwszego nabożeństwa, 19 marca 1782 roku, superintendent Jan Traugott Bartelmus użył określenia „bielski Syjon”, które przylgnęło do tej części miasta. Najpierw, w latach 1782-1783, zbudowano szkołę, a w 1787 roku zaczęto wznosić murowany kościół, który po trzech latach zastąpił drewnianą konstrukcję.

Kościół Zbawiciela i okolica

Kościół Zbawiciela, wzniesiony w latach 1787-1790, przebudowywano w 1849-1852, w 1881 roku (projekt wiedeńskiego architekta Heinricha von Ferstela) oraz w latach 1895-1896, kiedy podwyższono neogotycką wieżę. Obok stoją gmach dawnego Ewangelickiego Seminarium Nauczycielskiego z lat 1863-1866, internat Alumneum z 1870 roku i dawna szkoła żeńska z 1897 roku. Dziś mieszczą się w nich szkoły, liceum i uczelnia. Dawny dom diakonis zajmuje prokuratura, a dawny sierociniec to dom opieki.

Pomniki i cmentarz

W 1900 roku odsłonięto pomnik Marcina Lutra autorstwa Franza Vogla. Był to jeden z dwóch pomników reformatora w monarchii austro-węgierskiej, drugi stał w czeskim Aš. Przy kościele stoi też Pomnik Wdzięczności i Miłości, czyli fragment grobowca pastora Georga Nowaka z 1818 roku, przeniesiony tu w 1916 roku, oraz Studnia Pastorów z 1934 roku, upamiętniająca zasłużonych pastorów bielskich. W 1833 roku wyznaczono tu teren pod cmentarz ewangelicki, który służył do 1911 roku.

Praktycznie

  • Położenie: plac Marcina Lutra i okoliczne ulice, w centrum Bielska-Białej.
  • Większość budynków pełni dziś funkcje szkolne lub administracyjne, więc zespół ogląda się z zewnątrz podczas spaceru. Możliwość wejścia do kościoła Zbawiciela sprawdź u parafii.
  • Dwa kroki dalej stoi katedra św. Mikołaja.
  • Po drugiej stronie Syjonu, przy ulicy, leży Muzeum Literatury im. Władysława Reymonta.
Znajdź nas na mapie
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się