Renesansowy zamek z XV-XVI wieku na Śląsku Cieszyńskim, który według opisów nigdy nie spłonął, z neogotycką kaplicą, parkiem i muzeum.
Zamek w Grodźcu to zabytkowy zamek we wsi Grodziec w gminie Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim. Najstarsza murowana faza pochodzi z XV wieku, a dzisiejszą renesansową bryłę nadano w XVI wieku. Zamek wyróżnia się tym, że według opisów nigdy nie spłonął ani nie został zrujnowany, więc zachował dużo pierwotnej substancji. W zamku działa muzeum, a zwiedzanie odbywa się o wyznaczonych godzinach po rezerwacji.
Miejsce uznaje się za ufortyfikowane od dawna, od założenia ziemno-drewnianego po zamek murowany. Zamek stał na trakcie handlowym z Małopolski przez Śląsk Cieszyński na Morawy, którym wożono głównie sól z Wieliczki oraz wino i tkaniny. Rycerze z Brodów herbu Radwan wykorzystali tę koniunkturę, rozbudowali twierdzę i urządzili obszerne piwnice, prawdopodobnie na towary kupców.
Strona zamku podaje wyniki badań prowadzonych podczas remontu. Wynika z nich, że drewniane założenie mieszkalno-obronne istniało tu już w XII-XIII wieku, a murowana wieża mieszkalno-obronna stanęła jeszcze w średniowieczu. Rozbudowę zamku przez Grodzieckich datuje się prawdopodobnie na lata 1552-1564, choć te daty wymagają jeszcze potwierdzenia dalszymi badaniami. W XVI wieku starosta cieszyński Maciej Grodziecki przebudował zamek na jednopiętrowy, renesansowy dwór obronny z attyką i ryzalitami.
Zamkiem władali Grodzieccy, a później Marklowscy, Sobkowie, Larischowie i inne rody. Z rodu Grodzieckich wywodził się Wacław Grodziecki, autor mapy Polski z 1558 roku, a jego brat Jan został biskupem ołomunieckim. Strona zamku zapowiada ekspozycje stałe poświęcone kartografowi Wacławowi Grodzieckiemu.
W 1885 roku majątek kupił przemysłowiec z Białej Franz Strzygowski, a w 1927 roku dobra nabył Ernest Habicht, prawnik i działacz niepodległościowy, pierwszy poseł Polski w Wiedniu. W zamku gościli m.in. Robert i Olave Baden-Powell, twórcy skautingu, pisarka Zofia Kossak-Szatkowska, malarz Wojciech Kossak i literat Kornel Makuszyński. O pisarce opowiada pobliskie Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej w Górkach Wielkich.
W połowie XIX wieku przebudowano klatkę schodową w wieży północno-zachodniej, a w wieży północno-wschodniej urządzono neogotycką kaplicę. W holu pierwszego piętra, w zwieńczeniu drewnianej arkady, wymalowano tarcze herbowe z okazji ślubu zawartego w 1846 roku. Z dawnego wnętrza zachowały się resztki boazerii, portale, stropy z profilowanych modrzewiowych belek oraz oryginalne podłogi i stolarka okienna. Teren wokół zamku z bogatym starodrzewem przekształcono w angielski park o romantycznym charakterze.
W latach 1939-1945 zamek skonfiskowały władze niemieckie i urządzono w nim m.in. szpital polowy. Zbiory zamkowe rozgrabiono i w 1942 roku wywieziono głównie do muzeum w Bytomiu. Po wojnie zamkiem opiekowały się kolejno Polska Akademia Umiejętności, instytut naukowy w Puławach, a w latach 1950-2004 Instytut Zootechniki. Od 2004 roku zamek jest własnością prywatną i trwa jego renowacja, a część pomieszczeń udostępniono jako muzeum.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się