Najstarsza budowla Bielska-Białej, zamek z XIV wieku przebudowany w XIX wieku, od 1945 roku siedziba Muzeum Historycznego z ekspozycjami o mieście i sztuce.
Zamek książąt Sułkowskich to najstarsza i największa zabytkowa budowla historycznego Bielska, położona we wschodniej części Starego Miasta. Od 1945 roku mieści muzeum, dziś Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej, które prowadzi tu ekspozycje od archeologii miasta po sztukę współczesną regionu. Zamek jest wpisany do rejestru zabytków.
Zamek stoi w miejscu drewnianego grodu z XIII wieku, który strzegł przeprawy przez rzekę Białą. Badania archeologiczne potwierdzają, że gród kontrolował skrzyżowanie szlaków: solnego z Krakowa do Cieszyna i na Morawy oraz drogi z Górnego Śląska przez Żywiec na Węgry.
W drugiej połowie XIV wieku zniszczoną przez pożar strażnicę zastąpił zamek murowany, wzniesiony przez księcia cieszyńskiego Przemysława I Noszaka. Był zamkiem miejskim, od początku włączonym w obwarowania Bielska, i śląską warownią graniczną. Rzeka Biała od 1316 roku rozdzielała księstwa cieszyńskie i oświęcimskie, w XV wieku stała się granicą czesko-polską, a w latach 1526-1772 oddzielała monarchię Habsburgów od Rzeczypospolitej.
Od 1572 roku zamek był centrum samodzielnego państwa stanowego bielskiego, którym władały kolejne rody szlacheckie. W 1752 roku przeszło ono w ręce Sułkowskich i zostało podniesione do rangi księstwa. Zamek niszczyły pożary miasta w 1753, 1808 i 1836 roku, a jego dzisiejszą eklektyczną postać nadała przebudowa z lat 50. i 60. XIX wieku, zleconą przez księcia Ludwika. Wtedy powstała m.in. fasada od strony placu Bolesława Chrobrego.
Sułkowscy rezydowali w Bielsku do 1945 roku. W 1973 roku, przy przebudowie układu komunikacyjnego centrum, wyburzono zespół budynków podzamcza, przez co zamek odsłonił się od wschodu i północy. Elewacje odnowiono w latach 2006-2008, dziedziniec nakryto przeszklonym dachem w latach 2012-2014, a kaplicę św. Anny, miejsce spoczynku rodu Sułkowskich, odnowiono w latach 2019-2021.
Ekspozycja stała łączy kilka wątków: historię i archeologię regionu, sztukę dawną, wnętrza zamkowe i sztukę współczesną. Część archeologiczna pokazuje najstarsze dzieje Bielska-Białej, od neolitycznych toporów i naczyń kultury łużyckiej po zabytki z grodziska w Starym Bielsku i początków średniowiecznego miasta. Część historyczna prezentuje dokumenty cechowe z XVI-XVIII wieku, przywileje królewskie i mapy Księstwa Cieszyńskiego.
Wystawa sztuki polskiej i europejskiej XIV-XVII wieku obejmuje średniowieczną rzeźbę, malarstwo tablicowe i witraże z 1564 roku. Galeria malarstwa XIX i XX wieku zbiera obrazy artystów związanych z Bielskiem, a w osobnej sali sztukę współczesną Podbeskidzia. W sali grafiki pokazano ryciny z przełomu XIX i XX wieku. Salon Muzyczny to najokazalsze wnętrze zamku, z polichromią plafonu, lustrami w neobarokowych ramach i fortepianem stołowym z 1856 roku, a w Salonie Biedermeierowskim wisi twórczość Petera Michala Bohúňa. W Sali z Rycerzem, zwanej też lapidarium, odsłonięto relikty architektury zamku, w tym renesansowy fragment malowidła z rycerzem w zbroi.
W Damskim Saloniku i Gabinecie Pana pokazano pamiątki po rodzinie Sułkowskich. Muzeum prowadzi też wystawę etnograficzną o wielokulturowej ludności okolicznych wsi, z kobiecymi strojami cieszyńskimi i laskimi. Na parterze działa Galeria Zamkowa, która jest galerią sztuki współczesnej i kawiarnią muzealną.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się