Muzeum Śląskie w Katowicach

Muzeum Śląskie w Katowicach mieści się w kompleksie (nowy gmach otwarto w 2015 roku) na terenie dawnej Kopalni Węgla Kamiennego "Katowice", w dzielnicy Bogucice. Większość budynku zbudowano pod ziemią, a na powierzchni pozostawiono hol centralny, świetliki i wieżę widokową. Wystawy stałe obejmują malarstwo polskie, sztukę nieprofesjonalną, sztukę sakralną i historię Górnego Śląska. Muzeum wchodzi w skład Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

Nowa siedziba w miejscu kopalni

Kompleks stoi na terenie dawnej kopalni "Katowice", wcześniej nazwanej "Ferdinand", i razem z innymi instytucjami tworzy Strefę Kultury. Obok stoją siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i Międzynarodowe Centrum Kongresowe. Konstrukcję zaprojektowała austriacka pracownia Riegler Riewe Architekten z Grazu, tak aby wykorzystać przestrzeń pod powierzchnią i niewiele ingerować w poprzemysłowy krajobraz.

Budynek ma siedem kondygnacji, z których trzy leżą pod ziemią. Powierzchnia użytkowa wynosi ponad 25 tys. m², a wystawiennicza 6 tys. m². W 2014 roku obiekt otrzymał Grand Prix w konkursie "Architektura Roku Województwa Śląskiego", a w 2015 roku nominowano go do nagrody Miesa van der Rohe. Od 1 stycznia 2017 roku muzeum należy do Szlaku Zabytków Techniki.

Od 1929 roku do dziś

Muzeum Śląskie powstało 23 stycznia 1929 roku na mocy uchwały Sejmu Śląskiego, a pierwszym kierownikiem był Tadeusz Dobrowolski. Przed wojną zgromadzono w nim kolekcje, w tym galerię malarstwa polskiego z 280 obrazami. W czasie okupacji instytucja przestała istnieć, a gmach rozebrano do fundamentów w latach 1941-1944.

Muzeum reaktywowano w grudniu 1984 roku w dawnym Grand Hotelu przy alei Korfantego. Do nowej siedziby przy ulicy Dobrowolskiego przeniosło się w całości 2 kwietnia 2018 roku, wcześniej działając w dwóch lokalizacjach. Zbiory liczą ponad 118 tysięcy eksponatów.

Wystawy stałe

Galeria polskiej sztuki 1800-1945 obejmuje wszystkie ważne kierunki, a wśród autorów są Matejko, Chełmoński, Malczewski, Wyspiański, Mehoffer i Boznańska. Galeria sztuki po 1945 roku pokazuje między innymi prace Kantora, Nowosielskiego, Hasiora i Beksińskiego. Galeria plastyki nieprofesjonalnej poświęcona jest głównie ruchowi amatorskiemu na Górnym Śląsku, a do jej konstrukcji użyto metafory kopalni.

Wystawa "Światło historii. Górny Śląsk na przestrzeni dziejów" ukazuje historię regionu od czasów najdawniejszych do przełomu 1989 roku, ze szczególną uwagą na industrializację. Galeria śląskiej sztuki sakralnej pokazuje ponad 120 obiektów z okresu od końca XIV do końca XVIII wieku. Najstarszym eksponatem jest drewniana rzeźba Tronującej Madonny z Dzieciątkiem z 1380 roku, a do najcenniejszych należy Maria z Dzieciątkiem z Knurowa z 1420 roku.

W dawnym warsztacie mechanicznym i kuźni pokazano maszyny i obrabiarki z zakładów Górnego Śląska, między innymi maszynę parową z huty "Baildon". Dla rodzin z dziećmi przeznaczona jest przestrzeń "Na tropie Tomka" w dawnej stolarni kopalni.

Budynki po kopalni

W maszynowni działają kawiarnia i restauracja, a w dawnym magazynie odzieży mieści się Centrum Scenografii Polskiej. Łaźnia główna jest przestrzenią wystawienniczą, a na szczycie wieży wyciągowej szybu "Warszawa II" urządzono taras widokowy. Wieża była ostatnio remontowana, dlatego dostępność tarasu sprawdź przed wizytą.

Praktycznie

• Adres: ul. T. Dobrowolskiego 1, 40-205 Katowice.
• Wystawy stałe znajdują się na poziomach P-2 i P-4, a wystawy czasowe pokazywane są na różnych poziomach, między innymi -2 i -4, w Łaźni i w holu centralnym. Bieżący program podaje strona muzeum.
• W budynku działają bistro na poziomie 0 i sklep muzealny na poziomie -2. Jest też podziemny parking.
• Od 2012 roku muzeum prowadzi stałą trasę zwiedzania dla osób niewidomych i niedowidzących.
• Około 500 m od muzeum stoi siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia.
• Około 700 m od muzeum stoi Spodek.
• Około 900 m od muzeum działa Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego.
• Około 1 km od muzeum działa Muzeum Historii Katowic.