Neoromański kościół ewangelicko-augsburski z lat 1856-1858, pierwsza murowana świątynia w Katowicach, rozbudowywana do 1902 roku.
Kościół Zmartwychwstania Pańskiego przy ulicy Warszawskiej 18 to parafialna świątynia ewangelicko-augsburska i pierwszy murowany kościół w Katowicach. Zbudowano go w latach 1856-1858 w stylu neoromańskim, a od 1982 roku figuruje w rejestrze zabytków nieruchomych.
Parafię ewangelicką w Katowicach powołano w 1854 roku, a pierwsze nabożeństwo odbyło się w hali huty „Martha”. Hala nie nadawała się na stałą świątynię z powodu hałasu i pyłu, więc w 1855 roku Hubert von Tiele-Winckler przekazał parcelę pod kościół i szkołę. Plac leżał kilkaset metrów od późniejszego Rynku, przy drodze do Mysłowic, czyli dzisiejszej ulicy Warszawskiej.
Kamień węgielny wmurowano 17 lipca 1856 roku, a poświęcenie nastąpiło 29 września 1858 roku. Projekt przygotował berliński architekt Richard Lucae, a konsultował go Friedrich August Stüler. Budową kierował mistrz murarski Julius Haase. Kościół wybudowano z piaskowca z kamieniołomów Tiele-Wincklerów w Orzeszu.
Pierwotna budowla była niewielką świątynią salową na 304 miejsca siedzące, z wieżą nad prezbiterium i kruchtą z trzema arkadami. Szybko okazała się za mała dla rosnącej liczby ewangelików w mieście. W latach 1887-1889 przedłużono nawę o 8,25 m i dodano od zachodu dwie wieże, według projektu Paula Jackischa z Bytomia. Liczba miejsc wzrosła do 582.
Druga rozbudowa, z lat 1899-1902, przyniosła dwa skrzydła boczne, transept i zakrystię oraz empory wewnątrz. Projekt wykonał Friedrich Mettegang z Kolonii. Wtedy kościół dostał ostateczny kształt, a w środku zmieściło się 1250 osób. Przy tej przebudowie obok powiększenia miejsca dla wiernych liczyło się też podkreślenie prestiżu parafii.
Kościół stoi na planie krzyża łacińskiego, z transeptem i prezbiterium zamkniętym apsydą. Fasadę od zachodu otaczają dwie wieże z krętymi kamiennymi schodami na empory, a między nimi znajduje się kruchta z trzema okrągłołukowymi wejściami. Nad wejściem widnieje tablica z datą poświęcenia, 29 września 1858 roku.
Wnętrze jest jednoprzestrzenne, z emporami wspartymi na drewnianych filarach. W prezbiterium zachowały się pięć witraży ze scenami biblijnymi, ufundowanych przez Tiele-Wincklerów i wykonanych w kolońskiej firmie Reuter i Reichart w drugiej połowie XIX wieku. Witraże w transepcie pochodzą z 1901 roku. Drewniany ołtarz z 1949 roku wykonał rzeźbiarz Artur Cienciała z Wisły, a oryginalna ambona ma płaskorzeźby Chrystusa i czterech ewangelistów.
W kwietniu 1945 roku, decyzją wojewody, kościół przejęli katolicy i działała w nim parafia szkolna św. Andrzeja Boboli. Ewangelicy odzyskali go w 1947 roku, oddając w zamian trzy inne kościoły w Bytomiu, Siemianowicach Śląskich i Hołdunowie. W latach 1997-2000 przeprowadzono gruntowny remont, który oczyścił fasadę i przywrócił pierwotne malowanie wnętrza. W 2017 roku, w pięćsetlecie reformacji, przy południowym wejściu odsłonięto monument upamiętniający 14 wybitnych ewangelików związanych z Katowicami.
Kościół stoi w Śródmieściu, około 200 m od Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego.
Niecały kilometr dalej znajduje się Muzeum Śląskie, a kilometr od świątyni katolicka archikatedra Chrystusa Króla.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się