Klasycystyczny pałac z parkiem krajobrazowym w Kozach, odnowiony i dziś ośrodek kultury z biblioteką i izbą historyczną.
Pałac Czeczów to klasycystyczna rezydencja w centrum wsi Kozy, u podnóża Beskidu Małego, otoczona parkiem krajobrazowym. Po remoncie z lat 2011-2014 służy kulturze: mieści bibliotekę, izbę historyczną i salę koncertową. Park jest ogólnie dostępny.
Dworek szlachecki w Kozach zbudowano prawdopodobnie na przełomie XVII i XVIII wieku, a zachodnia oficyna ma na belce datę 1705. Dwór związany jest z rodziną Russockich. W połowie XVIII wieku majątek rozwinął Spytek Jordan, który wszedł w jego posiadanie przez małżeństwo z Teresą Russocką w 1740 roku; powstały wtedy zabudowania folwarczne, browar, cegielnia i karczma. W 1839 roku Karol Jordan z żoną Matyldą przebudowali dwór na rezydencję o charakterze pałacowym, z salą balową i nową klatką schodową, a wokół założyli park krajobrazowy. Koszty tak zadłużyły właścicieli, że w 1857 roku majątek kupił na licytacji kupiec Józef Karol Humborg.
W 1880 roku baron Herman Czecz de Lindenwald ożenił się z Wilhelminą, wnuczką Humborga, a majątek należał do rodu Czeczów do końca II wojny światowej. Pałac był w tym czasie ważnym ośrodkiem kulturalnym i gospodarczym. W 1915 roku przebywali w nim ułani I Brygady Legionów pod dowództwem rotmistrza Władysława Beliny-Prażmowskiego. W 1906 roku pałac gruntownie remontowano: przebudowano wnętrza i zmieniono dach z gontowego na kryty dachówką. Po odmowie podpisania volkslisty przez rodzinę Czeczów pałac zajęli okupanci, którzy wywieźli wyposażenie i cenny księgozbiór. W styczniu 1945 roku urządzono w nim szpital wojenny Armii Czerwonej. Po wojnie majątek upaństwowiono.
W latach 1945-1953 mieściła się tu szkoła rolnicza, a od 1953 do 1980 roku ośrodek zdrowia, w którym kaplica była izbą porodową, a sala balowa apteką. Próby remontu w latach 80. i 90. XX wieku zakończyły się bez skutku. W 1999 roku ostatni potomek koziańskiej linii Czeczów poparł projekt gminy, by przeznaczyć pałac na cele kulturalne.
Pałac jest murowany z cegły i otynkowany, dwukondygnacyjny, na planie prostokąta z półkolistym ryzalitem od strony ogrodu. Do zachodniej strony przylega jednokondygnacyjna kaplica z 1859 roku, pierwotnie ewangelicka, w stylu neogotyckim, a między nią a pałacem stoi niewielka wieża. W części środkowej fasady balkon wsparty na czterech filarach tworzy wejście główne. Wnętrze ma reprezentacyjną klatkę schodową i salę balową.
Park w stylu angielskim zajmuje około 2 ha i został założony razem z przebudową pałacu w 1839 roku. Znajdowały się w nim staw, łąka i świątynia Flory. Rośnie tu około 480 drzew, wśród nich ponaddwustuletni platan, który w 2012 roku otrzymał tytuł Drzewa Roku w konkursie Klubu Gaja. Za pałacem stoi lodownia o formie murowanej kopuły z lejem o głębokości 4,5 m, w której mieściło się 12 wozów lodu. Do zespołu należą dwie symetryczne oficyny i dawny folwark, a najstarsza jest pałacowa owczarnia z około 1670 roku, kryta gontem.
W latach 2011-2014 pałac i park gruntownie odnowiono w ramach polsko-słowackiego projektu transgranicznego. Podczas prac odkryto fragmenty dekoracji ścian w stylu empire z 1839 roku, które po konserwacji pokazuje się we wnętrzu. Dziś w budynku działają Gminna Biblioteka Publiczna, Izba Historyczna im. Adolfa Zubera, sala koncertowa i konferencyjna, sale wystawiennicze oraz pracownie plastyczne i teatralne. Park uporządkowano w latach 2014-2015 wraz z lodownią.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się