Dwór obronny w Czańcu

Dwór obronny w Czańcu, w gminie Porąbka, to murowana rezydencja z początku XVII wieku, wpisana do rejestru zabytków już w 1934 roku. Granica województw śląskiego i małopolskiego biegnie kilka metrów przed jego wejściem głównym.

Dzieje dworu

Pierwszy renesansowy dwór postawili na początku XVII wieku Dębowscy herbu Kornicz. W połowie stulecia Stokowscy przebudowali go w założenie pałacowo-ogrodowe: dobudowali skrzydło północne z kaplicą i klatką schodową oraz galerie, które utworzyły dziedziniec. W XVIII wieku majątek często zmieniał właścicieli. W 1822 roku dwór przeszedł w ręce Habsburgów żywieckich, którzy władali nim do 1925 roku, a wtedy Karol Stefan Habsburg przekazał go wraz z folwarkiem Polskiej Akademii Umiejętności. W okresie międzywojennym działał tu ośrodek konferencyjny. Po wojnie dwór zajmowali mieszkańcy okolicznych wsi, a później stał pusty i niszczał. Od 2008 roku należy do prywatnego inwestora, który wymienił dach i tynki.

Budowa

To piętrowy dwór z dwoma skrzydłami mieszkalnymi i małym dziedzińcem. Front dziedzińca zamyka galeria arkadowa. Całość otacza prostokątny taras obronny z narożnymi bastejami. Na parterze mieści się kaplica z wczesnobarokowymi sztukateriami, a do dworu prowadzi długa aleja ze starymi drzewami. Ogród wpisano do rejestru zabytków w 2020 roku.

Praktycznie

• Adres: Długa 2, Czaniec.
• Dwór jest własnością prywatną, więc zwykle ogląda się go z zewnątrz. Przed wizytą warto sprawdzić, czy udostępnia się teren.
• W pobliżu leży Jezioro Czanieckie, a w Kozach pałac Czeczów.