Duża Synagoga w Zabrzu

Duża Synagoga w Zabrzu nie istnieje. Stała w dzielnicy Małe Zabrze, przy dzisiejszej ulicy Brysza, a po jej zniszczeniu w 1938 roku nie została odbudowana. Na miejscu stoi pomnik upamiętniający zabrzańską gminę żydowską.

Synagoga i jej los

Budynek wzniesiono w latach 1871-1872 (według części źródeł 1870-1872). Mógł pomieścić 304 wiernych. W 1898 roku synagogę znacznie przebudowano i powiększono. Murowany obiekt na planie prostokąta miał styl mauretańsko-neoromański, trzy łukowe wejścia i fasadę zwieńczoną tablicami Dekalogu. Sala modlitewna, z trzech stron otoczona galeriami dla kobiet, liczyła 300 miejsc siedzących.

W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku, podczas nocy kryształowej, bojówki hitlerowskie spaliły synagogę.

Pomnik na miejscu synagogi

W 1998 roku odsłonięto tu granitową bryłę z tablicą pamiątkową, ufundowaną dzięki staraniom i ofiarności Ernesta Shmuela Schindlera. Napis w języku polskim i hebrajskim głosi: pamięci Gminy Żydowskiej Zabrze (Hindenburg) unicestwionej przez niemieckich nazistów w czasie Holocaustu; w tym miejscu stała synagoga zbudowana w 1872 roku, spalona w Noc Kryształową 9/10 listopada 1938 roku.

Praktycznie

• Miejsce: Zabrze, dzielnica Małe Zabrze, ulica Brysza.
• Pomnik jest w przestrzeni publicznej; nie ma godzin zwiedzania.
• W Zabrzu można połączyć wizytę z wieżą ciśnień lub kopalnią Guido, ale to osobne miejsca w innych częściach miasta.