Willa Juliana Fałata w Bystrej

Fałatówka, czyli willa Juliana Fałata w Bystrej, to muzeum biograficzno-artystyczne, oddział Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej. Malarz mieszkał tu przez blisko dwadzieścia lat, a dziś w jego domu pokazano obrazy, akwarele, dokumenty i pamiątki z podróży.

Dom malarza

Według strony muzeum Fałat kupił dom w 1909 roku, a dwa lata później postawił obok modrzewiową pracownię, która spłonęła w 1935 roku. W willi zamieszkał w 1910 roku, po odejściu ze stanowiska dyrektora krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Po jego śmierci dom przejęły dzieci artysty, a w 1947 roku nieruchomość przejął Skarb Państwa. Muzeum otwarto w sierpniu 1973 roku, a ekspozycję modernizowano kilka razy, ostatnio w 2013 i 2015 roku.

Co można zobaczyć

Ekspozycja zajmuje osiem pomieszczeń na parterze i piętrze. Na parterze pokazano wczesne obrazy olejne z czasów monachijskich, pierwsze akwarele, autoportrety oraz portrety rodziny i przyjaciół. Są też akwarelowe widoki miast, między innymi Torunia, Leoben i panorama Krakowa z 1896 roku.

Pierwsze piętro zajmują obrazy myśliwskie, z którymi Fałat jest najczęściej kojarzony: nagonki, podchodzenie zwierzyny i odpoczynek myśliwych przy ognisku. Wśród nich jest olej z 1888 roku, Polowanie na niedźwiedzicę z małymi. Uwagę zwracają też studia portretowe i pejzażowe z okolic Bystrej, portret zbiorowy Krakowianki przed lustrem z 1903 roku i widoki Tatr.

Archiwalia obejmują dyplomy z wystaw z lat 1880 do 1929, materiały o panoramie Berezyny, którą Fałat malował razem z Wojciechem Kossakiem, oraz odznaczenia, w tym Krzyż Komandorski Orderu Polonia Restituta. Na piętrze pokazano również japońskie akwarele, mapę podróży przez Atlantyk, japońskie i chińskie grafiki oraz porcelanę, zebrane podczas podróży dookoła świata w 1885 roku.

W okolicy

Bystra leży u podnóża Beskidu Śląskiego. Najbliżej, około dwóch kilometrów od willi, jest Schronisko na Koziej Górze, a nieco dalej Szyndzielnia z koleją linową.

Praktycznie

• Adres: ul. Juliana Fałata 34, 43-360 Bystra.
• Godziny otwarcia i zasady zwiedzania sprawdź na stronie muzeum (muzeum.bielsko.pl) przed wizytą.
• Wewnątrz mieści się ekspozycja stała; opisane eksponaty mogą być pokazywane w zmienionym układzie.