Gotycki kościół z XV wieku z renesansową wieżą i barokowym wyposażeniem, od 1992 roku konkatedra diecezji bielsko-żywieckiej.
Konkatedra Narodzenia Najświętszej Maryi Panny przy ulicy Zamkowej stoi w centrum Żywca. Gotycka świątynia z XV wieku, kilkakrotnie rozbudowywana, ma wieżę z renesansową galerią i barokowe wyposażenie wnętrza. Od 1992 roku jest konkatedrą diecezji bielsko-żywieckiej, a wcześniej była kościołem parafialnym.
Kościół wzniesiono w pierwszej połowie XV wieku ze środków rodziny Komorowskich herbu Korczak, niedługo po lokacji Żywca. W latach 1515-1542 podwyższono mury i przedłużono prezbiterium oraz nawę, a rozbudowaną świątynię poświęcił w 1547 roku biskup krakowski Erazm Ciołek.
W latach 1582-1583 powiększono nawę i dostawiono wieżę. Wieżę podwyższył z galerią kolumnową Jan Ricci, pochodzący z Włoch i mieszkający w Opawie. W latach 1596-1608 dobudowano kaplicę Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, a w 1639 roku kaplicę Ogrójca.
W 1711 roku kościół w znacznej części zniszczył pożar, odbudowa trwała do 1712 roku. Wieżę wyremontowano w 1745 roku, wtedy powstał jej hełm. Piorun uszkodził wieżę w 1776 roku, a odbudowano ją dopiero w 1821 roku.
W 1929 roku powstała kaplica grobowa rodziny Habsburgów, zaprojektowana przez Franciszka Mączyńskiego. Wnętrze dostało w 1930 roku nową polichromię autorstwa Tadeusza Korpala z Wieliczki. Status konkatedry nadała kościołowi w 1992 roku bulla Jana Pawła II, która powołała diecezję bielsko-żywiecką.
Wieża ma plan kwadratu o boku 10,5 m. Bez hełmu mierzy 45 m, z hełmem 60 m, nie licząc gałki i krzyża. Do wysokości 27,5 m jest z kamienia łamanego, wyżej z cegły, a jej siódme piętro tworzy arkadowa galeria z kolumnami jońskimi.
Na portalu wieży widnieje herb Korczak w wieńcu laurowym. Na trzecim piętrze wmurowano w 1924 roku kule armatnie pochodzące z czasów potopu szwedzkiego. Na wieży wiszą dwa dzwony zegarowe, jeden z 1569 roku, drugi z 1744 roku, odlany w Brnie.
Mury nawy i prezbiterium opięto skarpami, a od północy i południa nawy prowadzą kamienne portale z toskańskimi pilastrami. Według rejestru zabytków kościół jest ceglany i gotycki, wpisany do rejestru pod numerem A-523 z 1987 roku.
Nawa ma 26,7 m długości i 10,5 m szerokości, a prezbiterium z apsydą 15 m długości i 7,5 m szerokości. Część nawy ma sklepienie sieciowe, reszta kolebkowe z lunetami.
Ołtarz główny wykonano w 1724 roku według projektu Pawła Giżyckiego. Zrobili go snycerz Maciej Weissman z synem Józefem z Frydku. W środku stoi figura Matki Bożej Niepokalanie Poczętej.
W lewym ołtarzu bocznym znajduje się późnogotycka drewniana płaskorzeźba Zaśnięcia Matki Bożej z około 1500 roku. Ołtarz zamykają skrzydła z obrazami późnobarokowymi z 1643 roku, których autorem jest Tomasz Dolabella. Drewniana ambona w stylu regencji pochodzi z 1748 roku.
W kaplicy Wniebowzięcia stoi chrzcielnica z półkolistą czarą z kamienia pińczowskiego z datą 1583. W prezbiterium ustawiono barokowe stalle z lat 1708-1725, ozdobione płaskorzeźbami ze scen z życia Marii i Męki Pańskiej. Obok ołtarza głównego wisi drewniany krucyfiks z około 1400 roku, pochodzący z kościoła Świętego Krzyża.
Kościół stoi tuż przy żywieckim zamku. W pobliżu, w odległości kilkuset metrów, leży Muzeum Miejskie w Żywcu oraz Rynek w Żywcu, a kawałek dalej kościół św. Floriana. Do Muzeum Browaru Żywiec jest około 3,5 km w linii prostej.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się