Kościół Matki Boskiej Bolesnej w Czeladzi

Kościół Matki Boskiej Bolesnej stoi w czeladzkiej dzielnicy Piaski, przy ul. Generała Tadeusza Kościuszki 5. To neoromańska bazylika z lat 1922-1924, wzorowana na kościele z francuskiej Bretanii, a od 2015 roku sanktuarium św. Jana Vianneya.

Skąd francuski projekt w Czeladzi

Całość kosztów budowy kościoła pokryło Towarzystwo Bezimienne Kopalń Węgla „Czeladź”. O świątynię zabiegał ks. Jerzy Imiela oraz Wiktor Vianney, delegat rady administracyjnej towarzystwa.

Kościół powstał na bazie gotowego projektu ks. inż. Jeana-Marie Abgralla z Besançon, zrealizowanego w latach 1909-1910 w Breście jako kościół Notre-Dame de Kerbonne. Projekt dostosował i rozwinął architekt Tadeusz Rudzki, późniejszy burmistrz Czeladzi, który dodał między innymi wieżę. Gotyzujący hełm, który miał ją zwieńczyć, nie powstał z przyczyn finansowych.

Architektura

Kościół to trójnawowa bazylika z transeptem na rzucie krzyża łacińskiego, z prosto zamkniętym prezbiterium. Wzniesiono go ze sztucznego kamienia, a z zewnątrz oblicowano blokami betonowymi, które przypominają różowo-rdzawy porfir i jasnobeżowy piaskowiec.

Wieża przylega do zakrystii i przypomina włoskie kampanile, a jej dach jest czterospadowy. Wnętrze ma ascetyczny charakter: nawy oddzielają arkady na kwadratowych filarach, a nad nimi biegną rzędy triforyjnych okien. Kościół wyposażono w centralne ogrzewanie, co w dwudziestoleciu międzywojennym było rzadkością.

Witraże i wyposażenie

Witraże z lat 1924-1925 wykonał Krakowski Zakład Witrażów S.G. Żeleński. Alfred Żmuda, uczeń Józefa Mehoffera, zaprojektował m.in. witraż Przyjaźń polsko-francuska w południowym ramieniu transeptu, z Chrystusem, Ludwikiem IX Świętym i Kazimierzem Królewiczem. W latach 1965-1967 Adam Bunsch zaprojektował witraże w nawie głównej. W głównym ołtarzu stoi Pieta Jana Zagórskiego z 1946 roku, a organy zbudowała firma Rieger.

Sanktuarium św. Jana Vianneya

Pierwotnie kościół nosił wezwanie św. Anieli, w 1939 roku zmieniono je na Matki Bożej Bolesnej. Relikwie św. Jana Vianneya wprowadzono tu 6 października 1986 roku, a 3 maja 2015 roku biskup sosnowiecki erygował sanktuarium św. Jana Vianneya.

W okolicy

W Czeladzi działa Muzeum Saturn, a w Będzinie wznosi się Zamek w Będzinie.

Praktycznie

• Adres: ul. Generała Tadeusza Kościuszki 5, Czeladź-Piaski.
• Kościół jest czynny jako sanktuarium i parafia; godziny nabożeństw i zwiedzania sprawdź u parafii.