Późnobarokowy kościół z lat 1760-1769 w Białej Krakowskiej, przebudowany w XIX wieku, z rokokową amboną i organami o 40 głosach.
Kościół Opatrzności Bożej to zabytkowa świątynia w dzielnicy Biała Krakowska w Bielsku-Białej, przy placu Opatrzności Bożej. Powstał w stylu późnobarokowym w latach 1760-1769, a w XIX wieku był dwukrotnie przebudowywany. Do dziś ma wyraźne wpływy austriackiego neobaroku i ciekawe, rokokowe wyposażenie.
W 1708 roku pierwszy burmistrz Białej i zamożny kupiec płócienny Baltazar Damek ufundował w tym miejscu kaplicę pod wezwaniem Opatrzności Bożej oraz bractwo o tej nazwie. Stanęła tam, gdzie wcześniej ustawił krzyż po tym, jak cudem uniknął śmierci z rąk szwedzkiego żołnierza. Dzisiejszy kościół zbudowali w latach 1760-1769 Gotfryd Berger i Jan Fieber według projektu Jana Józefa Polaczka. Ufundował go starosta lipnicki hrabia Alojzy Fryderyk Brühl dla białej placówki jezuitów, którzy prowadzili wówczas misje nawracania miejscowych ewangelików na katolicyzm. Do skasowania zakonu w 1773 roku patronem kościoła był św. Ignacy Loyola, potem nadano mu obecne wezwanie. Parafię erygowano w 1789 roku, a świątynię poświęcono w 1792 roku.
Pierwotnie kościół składał się z kwadratowej nawy z dwiema niewielkimi wieżami. W latach 1849-1850 dobudowano drugą część nawy, galerie boczne i prezbiterium. Obecny wygląd nadała mu przebudowa z lat 1886-1887 według projektu Emanuela Rosta: podwyższono wieże, poszerzono chór muzyczny i zmieniono fasadę, na której pojawił się zegar wieżowy. Przebudowany kościół konsekrował w 1889 roku biskup krakowski Albin Dunajewski, a w 1894 roku od północy dobudowano ogrójec. Do końca XIX wieku msze odprawiano tu po niemiecku, a na początku XX wieku zdarzały się spory o język nabożeństw i napisów.
Wyposażenie pochodzi głównie z drugiej połowy XVIII wieku. Najsłynniejsza jest rokokowa ambona w kształcie łodzi św. Piotra płynącej pod znakiem krzyża, z Jonaszem w pysku ryby, oraz chrzcielnica ze sceną chrztu Jezusa w Jordanie. Drewniany, neobarokowy ołtarz główny z połowy XIX wieku zdobi obraz „Cudowne rozmnożenie chleba”. Stacje drogi krzyżowej z 1869 roku namalował mieszkający w Białej słowacki malarz Peter Michal Bohúň. Witraże z postaciami apostołów pochodzą z lat 1894-1897. Organy wybudowała w 1887 roku firma braci Rieger z Karniowa; po późniejszej przebudowie mają 40 głosów i trzy klawiatury ręczne.
Na południowej elewacji wiszą cztery tablice, między innymi poświęcone Janowi Pawłowi II, żołnierzom Września, AK i NOW oraz bielszczanom zamordowanym przez NKWD, więzionym w obozach w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się