Gotycka hala z końca XV wieku z wieżą i tarasem widokowym nad gliwicką Starówką
Kościół Wszystkich Świętych to gotycka świątynia gliwickiej Starówki, a jej wieża jest widoczna już z Rynku. Wraz z krzyżem ma około 64 metrów, a w jej wnętrzu mieści się taras widokowy. To jeden z najstarszych kościołów w mieście, wpisany do rejestru zabytków.
Początki parafii historycy datują na około 1250 rok. Pierwsze wzmianki pochodzą z lat 1279 i 1286, a w dokumencie z 11 listopada 1279 roku występuje ksiądz Henryk, prawdopodobnie pierwszy proboszcz. Pierwotny kościół był drewniany i stał w tym samym miejscu. Wezwanie Wszystkich Świętych pojawia się w źródłach od 1467 roku.
Obecną świątynię budowano w latach 1450-1504, o czym świadczy data 1504 nad głównym portalem. To trójnawowy kościół halowy z trójprzęsłowym prezbiterium zamkniętym trójbocznie i czteroprzęsłową nawą, zaliczany do gotyckich hal śląskich. Wieżę dostawiono na przełomie XV i XVI wieku jako ostatni etap prac. U podstawy jest kwadratowa, ma bardzo grube mury i narożne przypory, a wyżej przechodzi w ośmiobok z galerią. Pożar w 1601 roku zniszczył wyposażenie i dachy, a w XVII wieku pierwotne ceglano-kamienne powierzchnie ścian i filarów otynkowano. Obecny wygląd świątynia zawdzięcza renowacji z lat 1929-1942, kiedy ściany obłożono cegłą maszynową, a hełm wieży dostał blankowy kształt.
Prezbiterium przykrywa sklepienie sieciowe, nawy boczne mają sklepienia gwiaździste wsparte na ośmiobocznych filarach. Wysoki ołtarz główny jest wczesnobarokowy, z drugiej tercji XVII wieku, z bogatą rzeźbą w stylu małżowinowo-chrząstkowym. W kaplicy Matki Boskiej, z drugiej połowy XV wieku, zachowały się gotyckie malowidła ścienne z 1470 roku, odsłonięte w latach 1933-1938. Przedstawiają Koronację Najświętszej Marii Panny, Pojmanie, Ostatnią Wieczerzę i Zdjęcie z krzyża. Kaplica Krzyża Świętego ma późnobarokowy ołtarz z drugiej połowy XVIII wieku, a ambona jest rokokowa, osiemnastowieczna.
W skarbcu przechowywana jest monstrancja wykonana w 1687 roku przez złotnika Hansa Georga Kolbego. Organy z 1941 roku zbudowała firma Gebrüder Rieger z Krnova, mają 57 głosów. Wcześniejszy instrument, dzieło wrocławskiego organmistrza Moritza Roberta Müllera z 1852 roku, rozebrano w 1937 roku.
Taras na wieży, urządzony w 2004 roku z udziałem PTTK, znajduje się na wysokości 57,5 metra. Przy dobrej pogodzie widać stąd Górę Świętej Anny, Beskidy Zachodnie i Jeseniki. Duży krzyż na szczycie ustawiono w 1950 roku na 700-lecie Gliwic. Wejście na wieżę jest możliwe tylko w wyznaczonych terminach, więc terminy trzeba sprawdzić na stronie parafii.
Kościół leży w sercu Starego Miasta, kilka minut spacerem od Zamku Piastowskiego i katedry Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Tuż obok mieści się też Willa Caro.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się