Pałac w Kamieńcu

Pałac w Kamieńcu stoi na tarasowym wzniesieniu nad rzeką Dramą, w gminie Zbrosławice w powiecie tarnogórskim. Jest wpisany do rejestru zabytków (nr 347/60 z 1960 roku), a jego obecny korpus pochodzi z XVIII wieku. Mieści się w nim dziś Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny dla Dzieci.

Zamek, pałac i ich właściciele

Na ruinach wcześniejszego zamku w XVI wieku ród Kokorzów wzniósł renesansowy zamek. Na jego zrębach na początku XVIII wieku Martin Scholtz von Löwenkron zbudował barokowy pałac, z dwukondygnacyjną bryłą i dachem mansardowym. Wiosną 1750 roku pałac wraz z okolicznymi ziemiami kupił Karol Józef Strachwitz i uczynił go główną rezydencją.

W latach 1872-1873 rodzina Strachwitzów zburzyła mur z basztami i rozbudowała pałac w stylu neorenesansowym. Ostatnią przebudowę przeprowadził w 1910 roku hrabia Günther zu Stolberg-Stolberg, który nadał pałacowi dzisiejszy wygląd o cechach neobarokowych. W narożnikach pojawiły się wieże: wyższa czworoboczna z kopulastym hełmem i niższa z hełmem cebulastym. Dekret o reformie rolnej z 6 września 1944 roku odebrał majątek Stolbergom.

Mysia Wieża i kaplica

Na wschód od pałacu stoi Mysia Wieża z dzikiego kamienia i cegły. Dawniej uważano, że zbudowano ją w 1887 roku jako obserwatorium astronomiczne. Badania archeologiczne z 2000 roku odsłoniły jednak pozostałości budynków z późnego średniowiecza, w tym renesansową latrynę i hypokaustum, czyli średniowieczny piec ogrzewający pomieszczenia kanałami. Najstarsze fazy użytkowania wieży (XV-XVI wiek) łączy się z renesansowym zamkiem Kokorzów.

Kaplicę pałacową Narodzenia Bożego ufundował w 1910 roku Günther zu Stolberg-Stolberg. Powstała na rzucie koła, ma kopułę i późnobarokowy wystrój, a w 2005 roku odzyskała dawny blask.

Park i detale elewacji

Od północy pałac ma boniowany portyk z tarasem i kamiennymi lwami z herbami Güntera zu Stolberg-Stolberg i jego żony Klary Schaffgotsch. Na elewacjach wmurowano dwie wtórnie tablice: późnorenesansową z herbami Kokorzów i von Königsfeld oraz późnobarokowy kartusz z herbem Löwenkronów. Pałac otacza park krajobrazowy ze starodrzewem: miłorzębami, sosnami wejmutkami, dębami kaukaskimi i okazałym tulipanowcem.

Praktycznie

• Pałac leży przy ulicy Polnej 2 w Kamieńcu; ponieważ działa tu ośrodek leczniczo-rehabilitacyjny, zasady wejścia na teren i do wnętrz sprawdź przed wizytą u zarządcy.
• Około 4 km stąd działa Muzeum Techniki Militarnej w Tarnowskich Górach.
• Do kościoła Trójcy Świętej w Wieszowie jest stąd około 3,8 km.