Rezerwat przyrody Śrubita

Rezerwat przyrody Śrubita chroni fragment starego lasu jodłowo-bukowego na zachodnich stokach góry Bugaj w Beskidzie Żywieckim. Leży w Rycerce Górnej, w gminie Rajcza, na wysokości od 780 do 960 m n.p.m., i obejmuje 24,99 ha.

Co chroni rezerwat

Celem ochrony jest zachowanie, ze względów naukowych i dydaktycznych, fragmentu pierwotnego lasu jodłowo-bukowego typowego dla regla dolnego w Beskidach. Rezerwat powstał w 1957 roku zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, a dziś leży w granicach Żywieckiego Parku Krajobrazowego. To rezerwat ścisły.

Duża część terenu to osuwisko. Powierzchnia jest tu silnie zaburzona, a jęzor osuwiska zbudowany jest z gliny mocno nasiąkniętej wodą, dlatego las nie był wycinany ani zastępowany plantacjami świerka. Zachował się starodrzew będący fragmentem dawnej Puszczy Karpackiej: dorodne buki i jodły sięgające 50 m wysokości, o pniach często grubych na 100 cm.

Drzewa rekordowe i rośliny runa

W 2011 roku znaleziono w rezerwacie świerk o wysokości 51,8 m, uznany wówczas za najwyższe drzewo w Polsce. Później ten tytuł przeszły daglezje z Bystrej Krakowskiej w Beskidzie Śląskim. W runie rosną wszystkie trzy rodzime gatunki żywców: gruczołowaty, cebulkowy i dziewięciolistny. Stwierdzono tu także tocję karpacką, rzadką w Polsce.

Ze zwierząt spotyka się tu jelenia, borsuka, lisa i kunę leśną, a rezerwat jest też ostoją rysia i jarząbka. Obecność wilka jest przejściowa. Liczne chrząszcze zasiedlają tu stare, obumierające drzewa.

Praktycznie

• Położenie: Rycerka Górna, zachodnie stoki Bugaja w grupie Wielkiej Raczy.
• Teren udostępniono do zwiedzania ścieżką pieszą, ale jej stan był zły, co prowadziło do nadmiernego wydeptywania chronionego obszaru. Przed wyprawą sprawdź w Nadleśnictwie Ujsoły, czy ścieżka jest przejezdna i jakie obowiązują zasady.
• W okolicy leży Schronisko PTTK na Wielkiej Raczy, a nieco dalej rezerwat przyrody Dziobaki.