Plac Wolności w Bielsku-Białej

Plac Wolności to plac w śródmieściu Bielska-Białej, w dzielnicy Biała Wschód. Razem z placem Wojska Polskiego był jednym z dwóch rynków dawnego miasta Biała. Wytyczono go w latach 80. XVIII wieku jako Nowy Rynek.

Układ placu

Plac ma kształt zbliżony do prostokąta, 75 metrów na osi północ-południe i 40 metrów na osi wschód-zachód, o powierzchni 3000 m². Od południa ogranicza go ulica 11 Listopada, główny deptak handlowy miasta. W środku znajduje się płatny parking i postój taksówek, a wzdłuż pierzei wschodniej i zachodniej biegnie strefa piesza z drzewami i klombami.

Historia

Plac powstał wraz z traktem środkowogalicyjskim, otwartym 1 maja 1785 roku, którego fragmentem była dzisiejsza ulica 11 Listopada. Około 1825 roku Johann Georg Lukas zaczął w pierzei wschodniej budowę fabryki apretury, pierwszego w Białej zakładu z maszyną parową. W 1846 roku w pierzei północnej powstał budynek poczty, dziś najdłużej nieprzerwanie pełniący swoją funkcję budynek publiczny w mieście. W 1890 roku Neuer Ring przemianowano na Franzensplatz, a po przyłączeniu Białej do Polski w 1918 roku na plac Wolności.

W kamienicy pod numerem 2 w latach 1873-1939 działała Czytelnia Polska, siedziba organizacji narodowych i robotniczych. Stąd 26 sierpnia 1914 roku wymaszerował oddział członków Sokoła walczący w Legionach Polskich, a w lutym 1915 roku Józef Piłsudski odbierał tu defiladę I Brygady Legionów.

Zabudowa

Dominantą jest dawny hotel Pod Orłem z 1905 roku, projektu Alexandra Neumanna, w stylu neobarokowo-klasycystycznym, z zachowanym secesyjnym wystrojem westybulu i klatki schodowej oraz neorenesansową salą redutową o powierzchni 709 m². Dziś mieści biurowiec i pasaż handlowy. Obok stoją dwie kamienice z końca XVIII wieku, a w pierzei zachodniej neobarokowa kamienica Davida Feinera z 1902 roku i secesyjna kamienica Ignacego Borgera z 1905 roku z roślinnymi płaskorzeźbami. Narożna kamienica Michaela Neumanna z 1904 roku, z kopułą, została wpisana do rejestru zabytków w 2022 roku.

W okolicy

Do Pomnika Reksia jest około 400 metrów, a Katedra św. Mikołaja leży niecały kilometr stąd.

Praktycznie

• Położenie: śródmieście Bielska-Białej, przy ulicy 11 Listopada.
• Strefa piesza i deptak są dostępne cały czas; parking na środku placu jest płatny, zasady sprawdź na miejscu.