Śląsk kojarzy się z kopalniami i hutami, ale z kilkunastu miejsc w regionie można spojrzeć na niego z góry w zupełnie innej scenie: na zakola Odry, stawy rezerwatu, beskidzkie grzbiety albo równinę Kotliny Raciborskiej. Poniżej zebraliśmy wieże i platformy widokowe, które mają na portalu własne karty. Dzielą się na trzy grupy: wieże w górach, wieże na nizinach południowo-zachodniej części województwa i punkty, w których wieży nie ma, a widok jest.

Beskid Śląski: od kolei linowej po drewniane platformy

Najłatwiej dostępna jest wieża widokowa przy kolei linowej na Szyndzielni. Ma 18 metrów wysokości i oddano ją do użytku 14 sierpnia 2015 roku. Stoi przy górnej stacji kolei gondolowej, która kursuje na szczyt z Bielska-Białej od 1953 roku, a gruntownie modernizowano ją w latach 1994-1995 i 2017. Sama góra ma 1029 metrów nad poziomem morza, a pod szczytem, na wysokości 1001 metrów, stoi schronisko PTTK zbudowane w 1897 roku. Można więc wjechać kolejką, wejść na wieżę i zejść do schroniska, nie planując całodniowej wyprawy.

Zupełnie inny charakter ma wieża widokowa na Starym Groniu w Brennej. Wzniesiono ją poniżej wierzchołka i ma 12 metrów wysokości. Stary Groń (791 metrów) to nazwa zarówno szczytu, jak i wąskiego, prawie trzykilometrowego grzbietu odchodzącego od Grabowej. Grzbietem prowadzi czarny szlak z Brennej na Grabową. Na polanach rosną tu jedne z najbogatszych w Polsce stanowisk naparstnicy purpurowej, a pierwszy szałas założono w tym miejscu w pierwszej połowie XVII wieku.

W okolicy Wisły stoją dwie niewielkie drewniane konstrukcje, patrzące w stronę Jeziora Czerniańskiego. Wieża widokowa Szarcula leży przy przełęczy o tej samej nazwie, w Parku Krajobrazowym Beskidu Śląskiego. Rok budowy i wysokość tej wieży nie zostały potwierdzone w dostępnych źródłach, więc przed wyjściem warto sprawdzić te dane w informacji turystycznej. Na szczycie Kubalonka (830 metrów) znajduje się wieża widokowa Kubalonka. To niska konstrukcja kratownicowa z drewna, z dachem i jedną platformą, na którą wchodzi się po drabinie. Dojście prowadzi żółtym szlakiem od przełęczy Szarcula. Dane o wieży pochodzą z 2022 roku, dlatego aktualny stan konstrukcji trzeba sprawdzić przed wyjściem.

Kotlina Raciborska i okolice: wieże w płaskim krajobrazie

Na południowym zachodzie województwa wieże nie potrzebują wysokich gór, bo teren jest płaski i nawet kilkanaście metrów robi różnicę. Część z nich łączy szlak Silesianka, opisywany jako szlak wież i platform widokowych. Jedne źródła umieszczają go w Krainie Górnej Odry, inne w Euroregionie Silesia.

Wieża widokowa w Pogrzebieniu stoi na wzgórzu 291 metrów nad poziomem morza, w południowej części wsi. To metalowa konstrukcja w kształcie ostrosłupa, otwarta w 2019 roku, wysoka na 19,72 metra, z trzema platformami na wysokości 3,21, 6,42 i 9,21 metra. Z tarasów widać między innymi Tworków i Bieńkowice, zbiornik Racibórz Dolny, hałdę Szarlota w Rydułtowach, a w dalszej perspektywie Beskidy (Szyndzielnię i Równicę), Sudety i Jesioniki z Pradziadem.

Wieża Romantyczna w Wodzisławiu Śląskim, zwana też Basztą Rycerską, to neogotycka ceglana budowla o wysokości około 20 metrów. Wzniesiono ją w latach 1867-1868 w lesie miejskim na Grodzisku, a fundatorem był Edward Brauns, ówczesny właściciel miasta. Wieża została odnowiona w 1991 roku, spłonęła w 2004 roku, a jej odbudowa trwała od 2012 do 2021 roku. Od 2021 roku punkt widokowy jest udostępniony zwiedzającym w ramach projektu Silesianka. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków.

Przy granicy z Czechami, w Chałupkach, stoi wieża widokowa Graniczne meandry Odry. Patrzy się z niej na około siedmiokilometrowy odcinek doliny rzeki, od dawnego przejścia granicznego Chałupki-Bogumin do ujścia Olzy, położony na wysokości około 193-198 metrów. Po polskiej stronie obszar ma 162 hektary i został ustanowiony 29 października 2004 roku, a po czeskiej to pomnik przyrody o powierzchni 126,36 hektara. Przy wieży zaczynają się dwie ścieżki przyrodnicze.

Dla ptaków i dla miłośników panoram

Platforma widokowa na Salmie Dużym to drewniana wieża obserwacyjna w rezerwacie Łężczok, koło Nędzy. Według opisu rezerwatu powstała w 2017 roku i służy też jako kryty punkt obserwacji ptaków. Salm Duży to jeden z ośmiu stawów rezerwatu, obok Ligotniaka, Brzeziniaka, Babiczaka, Grabowca, Tatusiaka, Markowiaka i Salmu Małego. Stawy istnieją od XIII wieku, a prowadzi się na nich ekstensywną gospodarkę rybacką. Warto zabrać lornetkę, bo platforma pozwala patrzeć z góry i z ukrycia.

Niedaleko, na skraju Arboretum Bramy Morawskiej w raciborskich Markowicach, leży Panorama Markowicka. To punkt widokowy bez wieży, na brzegu miejskiego lasu Obora. Widok sięga ponad zabudową Markowic, w której dominuje neogotycki kościół św. Jadwigi Śląskiej, dalej na lasy rezerwatu Łężczok, Kotlinę Raciborską i wzgórza Płaskowyżu Głubczyckiego. Na miejscu stoi tablica z opisem widoku.

Bez wieży: skała i kopiec

Dwa obiekty z tej samej kategorii portalu nie mają wież i nie obiecują panoram, ale warto o nich wiedzieć, planując wycieczkę. Malinowska Skała to szczyt o wysokości 1152 metrów w głównym grzbiecie Pasma Baraniej Góry i Skrzycznego, a zarazem skalna wychodnia około 60 metrów na północ od wierzchołka. Od 1977 roku wychodnia jest pomnikiem przyrody nieożywionej. Na szczycie schodzą się granice Wisły, Szczyrku i Lipowej, a przez szczyt biegnie granica Małopolski i Śląska.

Kopiec graniczny na polach Syryni, Grabówki i Lubomi to zabytkowy nasyp usypany na nowo najprawdopodobniej w latach 1793-1794. U jego podnóża leży kamień z datą 1822 i napisem „Lipa Zofii”. Miejscowe podanie mówi, że kopiec powstał z ziemi, którą żołnierze szwedzcy rzucali na pożegnanie, ale to przekaz ludowy, a nie ustalony fakt. Źródła nie opisują widoku z kopca, więc traktujemy go jako ciekawostkę krajoznawczą, a nie punkt widokowy.