wtorek, 03 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Kościoły i klasztory

Bazylika Najświętszej Marii Panny i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich

Bytomska, Piekary Śląskie
O Bazylika Najświętszej Marii Panny i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich

Neoromańska bazylika mniejsza z 1849 roku, centrum sanktuarium Matki Boskiej Piekarskiej, z Kalwarią i muzeum sanktuaryjnym.

Bazylika Najświętszej Marii Panny i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich to neoromańska świątynia z 1849 roku, bazylika mniejsza i serce sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej. Do Piekar od stuleci przybywają pielgrzymki, a z kościołem związana jest rozległa Kalwaria na wzgórzu Cerekwica. Jest to czynne miejsce kultu, więc zwiedzanie trzeba godzić z nabożeństwami.

Historia kultu i kościoła

Parafia w Piekarach istnieje od 1303 roku, kiedy miał tu stanąć drewniany kościół św. Bartłomieja. W bocznym ołtarzu znajdował się obraz Matki Bożej z XV wieku, przeniesiony do ołtarza głównego 27 sierpnia 1659 roku, co parafia uznaje za początek właściwego kultu. Wiązano z nim relacje o uzdrowieniach, a w 1676 roku pielgrzymi z Tarnowskich Gór ślubowali coroczną pielgrzymkę po ustąpieniu zarazy w ich mieście. Tarnogórzanie pielgrzymują do Piekar do dziś, w pierwszą niedzielę lipca.

W 1680 roku obraz przewieziono do Pragi i Hradca Králové, gdzie arcybiskup praski uznał go za obraz cudowny. W 1702 roku oryginalny obraz wywieziono w obawie przed zniszczeniem do kościoła św. Krzyża w Opolu, gdzie jest do dziś. W piekarskiej bazylice czczona jest XVII-wieczna kopia o wymiarach 99 na 77 cm.

Obecną świątynię zbudowano z inicjatywy proboszcza Jana Alojzego Ficka, zwanego Apostołem Śląska, który proboszczował w latach 1826-1862. Konsekrował ją 22 sierpnia 1849 roku biskup wrocławski Melchior von Diepenbrock. Kościół jest ceglany i neoromański. Tytuł bazyliki mniejszej nadał mu 1 grudnia 1962 roku papież Jan XXIII.

Obraz, korony i wnętrze

Obraz Matki Boskiej Piekarskiej koronowano 15 sierpnia 1925 roku koronami papieskimi, ufundowanymi przez Piusa XI. Korony skradziono w nocy z 7 na 8 grudnia 1940 roku, a obraz koronowano ponownie w 1965 roku. Po kolejnej kradzieży w 1984 roku odbyła się rekoronacja w 1985 roku, a skradzione korony wróciły do bazyliki w 2015 roku. Od 2000 roku obraz zasłania srebrna zasłona z panoramą miasta, odsłaniana codziennie przed pierwszą mszą przy specjalnych fanfarach.

Organy zbudował w połowie XIX wieku Johann Mathias Vinzenz Haas, a w 1989 roku przebudowano je na 59 głosów. Wokół świątyni, według projektu Daniela Groetschla, stoją cztery kaplice i Rajski Plac z kaplicą św. Rafała, w której jest ołtarz z pierwotnego kościoła. Wzdłuż muru ustawiono wykute w kamieniu figury dwunastu Apostołów.

Kalwaria Piekarska

Kalwaria na wzgórzu Cerekwica jest, według strony sanktuarium, jedyną kalwarią, której nie ufundowała osoba szlachetnie urodzona: zbudowano ją dzięki ofiarności i pracy wiernych, w tym górników i hutników. Zamysł ujawnił w 1854 roku ksiądz Ficek, pierwszą kaplicę postawiono w 1869 roku, a obiekty poświęcono 21 czerwca 1896 roku. Na prawie 10 ha stanęło 14 kaplic Drogi Krzyżowej, 15 kaplic różańcowych i 11 innych, a w środku wzgórza neogotycki kościół Zmartwychwstania Pańskiego, zaprojektowany przez Juliusza Kapackiego.

Chwalebne Misterium Męki Pańskiej wznowiono w 2015 roku. W pielgrzymkach stanowych uczestniczą wielotysięczne rzesze: mężczyźni w ostatnią niedzielę maja, a kobiety w niedzielę po 15 sierpnia. U wejścia od ulicy Bytomskiej stoi pomnik Jana Pawła II, który jako biskup i kardynał pielgrzymował do Piekar w latach 1965-1978.

Muzeum sanktuaryjne

Muzeum sanktuaryjne otwarto w 2009 roku, w jubileusz 350-lecia kultu. Ma trzy sale: główną, o historii kultu i dziejach obrazu, papieską z pamiątkami po Karolu Wojtyle oraz kalwaryjską z drewnianymi rzeźbami z dawnych kaplic. Znajdują się tu wota pielgrzymów, kielichy i naczynia liturgiczne, w tym dary króla Jana III Sobieskiego.

Praktycznie

  • Adres parafii: ul. Ks. Ficka 7, 41-940 Piekary Śląskie. Centrum Pielgrzymkowe (ul. ks. Ficka 7a) udziela informacji i zamawia przewodników sanktuaryjnych.
  • Muzeum można zwiedzać po wcześniejszym zgłoszeniu w Centrum Pielgrzymkowym, pod opieką przewodnika.
  • Godziny otwarcia Bramy Kalwarii zmieniają się w zależności od pory roku. Sprawdź je przed wizytą.
  • W okolicy, około 2,4 km od bazyliki, jest Śląski Ogród Botaniczny w Radzionkowie.
  • Około 3,1 km stąd leży Muzeum Chleba w Radzionkowie.
  • Około 3,4 km dalej stoi Kościół św. Barbary w Bytomiu.
Znajdź nas na mapie
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się