Śląski Ogród Botaniczny w Radzionkowie

Śląski Ogród Botaniczny w Radzionkowie to ogród siedliskowy o powierzchni 16 hektarów na terenie Księżej Góry. Jego główną część stanowią zbiorowiska rosnące tu jeszcze przed założeniem ogrodu: lasy, zarośla, łąki i tereny wodno-błotne, wzbogacone o gatunki typowe dla tych siedlisk. Teren leży na dawnych wyrobiskach górniczych, więc ogród łączy przyrodę ze śladami przemysłowej przeszłości. Jest otwarty przez cały rok, a wstęp jest bezpłatny.

Ogród na dawnym terenie górniczym

Ogród powstał na terenie, na którym wydobywano rudę galmanu i dolomit. Pamiątką po kopalni galmanu są liczne warpie, czyli niewielkie koliste hałdy, oraz pingi, czyli wgłębienia często wypełnione wodą, powstałe w miejscu zasypania lub zaciśnięcia szybu. Dolomit wydobywano w kamieniołomie, którego pozostałości są na terenie ogrodu. Zróżnicowana rzeźba terenu, powstała w wyniku dawnego górnictwa, uznaje się za atut tego miejsca.

Ogród w Radzionkowie, tak jak ogród w Mikołowie, prowadzi Śląski Ogród Botaniczny - Związek Stowarzyszeń. W Radzionkowie działa na podstawie zezwolenia na utworzenie i prowadzenie ogrodu botanicznego z 2010 roku.

Kolekcje

Zbiory dzielą się na trzy grupy. Kolekcje zachowawcze obejmują stare odmiany drzew owocowych oraz tzw. grządkę chronologiczną, czyli prezentację roślin zbożowych udomowionych przez człowieka w różnych okresach. Kolekcje siedliskowe pokazują zbiorowiska półnaturalne, rzadkie przez zanik ekstensywnego użytkowania (łąki świeże i podmokłe, murawy napiaskowe i kserotermiczne), oraz zbiorowiska naturalne, takie jak wrzosowiska, zadrzewienia i czyżnie. W grupie roślin ozdobnych wyróżniają się kolekcje dendrologiczna, róż, różaneczników, roślin miododajnych i ziół. Są też skupiska ciepłolubne oraz niewielka pasieka.

Edukacja i rozbudowa

Przy ogrodzie działa Regionalna Stacja Edukacji Ekologicznej z salą seminaryjną dla 50 osób oraz pracowniami laboratoryjną i mikroskopową. Prowadzi ona zajęcia terenowe i stacjonarne dla dzieci, młodzieży i dorosłych, a o warsztaty trzeba pytać organizatora. Ogród ma się powiększyć o ponad 9 hektarów w ramach projektu grantowego dotyczącego ochrony rzadkich gatunków flory województwa śląskiego, więc część terenu może być w trakcie prac.

W okolicy

W sąsiedztwie ogrodu, na Księżej Górze, jest plac zabaw z parkiem linowym i siłownią na wolnym powietrzu. W sezonie letnim działa tu kąpielisko, a zimą wypożyczalnia nart biegowych. Z atrakcji w mieście najbliżej jest Muzeum Chleba w Radzionkowie (około 1,8 km), a w Piekarach Śląskich bazylika Najświętszej Marii Panny i św. Bartłomieja (około 2,4 km). Tradycję górniczą regionu pokazuje Królewska Kopalnia Fryderyk w Tarnowskich Górach.

Praktycznie

• Adres: ul. Księżogórska 90a, 41-922 Radzionków.
• Ogród jest otwarty dla zwiedzających przez cały rok od świtu do zmierzchu, także w weekendy i święta. Wstęp jest bezpłatny.
• Na teren ogrodu obowiązuje zakaz wprowadzania psów.
• Informacje o warsztatach i aktualnościach znajdują się na stronie ogrodu; przed wizytą sprawdź, czy jakiś fragment terenu nie jest zamknięty z powodu prac.