wtorek, 03 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Zabytki

Karczma w Jeleśni

Rynek 12, Jeleśnia
O Karczma w Jeleśni

Drewniana karczma z drugiej połowy XVIII wieku przy rynku w Jeleśni, dziś restauracja, na Szlaku Architektury Drewnianej.

Karczma w Jeleśni stoi przy rynku w Beskidzie Żywieckim. To drewniany budynek z wieńcową konstrukcją i łamanym dachem, datowany na drugą połowę XVIII wieku, jeden z dwóch zachowanych autentycznych obiektów tego typu w regionie. Dziś mieści restaurację i kawiarnię.

Do czego służyła karczma

W XVIII wieku karczmy w beskidzkich wioskach były miejscem postoju kupców, spotkań, jedzenia i noclegu. Zajmowały się też sprzedażą karmy dla koni. Uważa się, że do XXI wieku zachowały się tylko dwa autentyczne obiekty z tego okresu: karczma „Rzym” w Suchej Beskidzkiej i karczma w Jeleśni.

Plac między karczmą a kościołem był miejscem targowym na szlaku kupieckim łączącym Żywiec z Orawą.

Skąd się wzięła

Pierwotnie budynek był leśniczówką, postawioną wraz z gajówką, która stoi obok do dziś, a dziś jest przedszkolem. Dopiero później przyjął rolę karczmy. Strop w centralnej sali, według podań, przeniesiono z krakowskich Sukiennic w XIX wieku. Widnieje na nim data 1774.

W XIX wieku przeprowadzono generalny remont z rozbudową, dodano ganek i skrzydło tylne. W czasie II wojny światowej w karczmę uderzył pocisk artyleryjski i trzeba ją było naprawić. W 1838 roku stała się własnością Habsburgów z Żywca, a w 1954 roku sprzedano ją Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”.

Jak wygląda

Zajmuje 490 m² powierzchni. Strop podtrzymuje sosręb, czyli gruba belka. Dawniej sień dzieliła budynek na część noclegową i gastronomiczną, dziś jej już nie ma. Przy wejściu widnieje napis „Cyś to chłopie osaloł, cy ty ni mos rozumu, karcma stoi u drogi, a ty idzies do domu”.

W głównej sali bufetowej kominek służył do gotowania i do spania na tzw. przypiecku. Wnętrze zdobią obrazy ze scenkami ludowymi oraz ozdoby z bibułki, z których słyną okolice Jeleśni. Obiekt zdobią wizerunki końskich łbów.

Według karty zabytku jest to budynek drewniany na planie litery L, z otwartym gankiem na dwóch kolumnach. Karczma znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego (trasa główna) i jest wpisana do rejestru zabytków.

W okolicy

Do Tężni Solankowej w Jeleśni jest około 3,2 km w linii prostej. W drodze w góry można odwiedzić Wodospad w Sopotni albo Muzeum Motora.

Praktycznie

  • Adres: Rynek 12, Jeleśnia.
  • W budynku działa restauracja, godziny podają strona karczmy i karta zabytku odmiennie, więc sprawdź je przed wizytą.
  • Zwiedzanie wnętrza zwykle łączy się z posiłkiem lub kawą.
Znajdź nas na mapie
Tagi
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się