Muzeum „Stara Chałupa” w Milówce

Muzeum „Stara Chałupa” w Milówce to drewniany dom z 1739 roku, wpisany do rejestru zabytków i należący do Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. Jest przykładem tradycyjnego budownictwa Żywiecczyzny i jednym z najstarszych przykładów architektury ludowej w okolicy.

Karczma, potem gospodarstwo

Pierwszym właścicielem był milowski karczmarz Piotr Gorel, dlatego chałupa mogła pierwotnie pełnić funkcję wiejskiej karczmy. W 1760 roku jego syn Bartłomiej sprzedał ją wraz z ziemią i inwentarzem Sebastianowi Caputcie z Węgierskiej Górki. Datę budowy potwierdza według gminy napis na środkowym tragarzu w izbie, z imieniem Sebastiana Caputy. Później gospodarstwo dziedziczyli Kąkolowie i trzymali je do początku lat 70. XX wieku. Od 1992 roku budynek należy do gminy Milówka.

Jak zbudowano chałupę

Ściany z drewnianych bali łączono na obłap i rybi ogon, całość stoi na kamiennej podmurówce. Dach dwuspadowy kryty jest gontem i ma półdaszki w ścianach szczytowych. W sieni zachowano gliniane klepisko, na którym omłacano zboże, a stąd wchodzi się do komory i do izby mieszkalnej. W izbie jest piec chlebowy z okapem, „święty kąt” z kapliczką i stół z intarsjowanym blatem. Wyposażenie należy do Muzeum Miejskiego w Żywcu.

Legenda o królach

Lokalna legenda głosi, że w chałupie zatrzymał się król Jan Kazimierz uciekający przed Szwedami i że nocował tu Jan III Sobieski w drodze do Wiednia. Dokumenty tego nie potwierdzają.

Praktycznie

• Adres: ulica Piastowska 1, Milówka.
• Dla zwiedzających chałupa jest otwarta od 1988 roku; opiekuje się nią Gminny Ośrodek Kultury w Milówce. Godziny zwiedzania sprawdź przed wizytą u gminy.
• Obok, w budynku sprowadzonym z Przyłękowa, odbywają się warsztaty bibułkarstwa, malarstwa na szkle i ceramiki.
• Niedaleko stoi Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Milówce, a o ludowej tradycji regionu opowiada Galeria Dziadów Noworocznych i Szlachciców.