Muzeum Turystyki Górskiej na Przysłopie pod Baranią Górą

Baraniogórski Ośrodek Kultury Turystyki Górskiej PTTK „U źródeł Wisły” to niewielkie muzeum historii turystyki w Beskidzie Śląskim. Mieści się w drewnianym budynku na polanie Przysłop pod Baranią Górą, w granicach administracyjnych Wisły, tuż obok schroniska PTTK. Ekspozycja zajmuje około 40 metrów kwadratowych i składa się z trzech izb wystawowych, do których dochodzi dyżurka przewodnika. Od 2016 roku placówka nosi też nazwę Baraniogórski Ośrodek Historii Turystyki Górskiej „U źródeł Wisły”.

Jak powstał ośrodek na Przysłopie

Pomysł sięga 1967 roku, a jego twórcą był Edward Moskała, który chciał utworzyć w polskich Karpatach sieć placówek poświęconych turystyce górskiej. Pierwszy taki ośrodek otwarto w 1966 roku na Markowych Szczawinach pod Babią Górą. Baraniogórski miał być kolejnym, ale sprawa ciągnęła się latami. W 1988 roku powstała w Wiśle stacja badawcza, a rok później do ośrodka przekazano budynek gospodarczy dawnego schroniska na Przysłopie, przeznaczony do rozbiórki.

Budynek wyremontowano w czynie społecznym. Pracowali przy nim działacze turystyczni z Górnego Śląska, zwłaszcza członkowie katowickiego Koła Przewodników Beskidzkich. Zakonserwowano go z zewnątrz, usunięto ścianki działowe, żeby zyskać miejsce na zbiory, wymieniono podłogi i okna, wykończono wnętrza drewnianą boazerią i odkryto sufit zasłonięty wcześniej płytami pilśniowymi. Muzeum otwarto 12 listopada 1994 roku. Pierwszym kustoszem został Andrzej Dziczkaniec.

Co pokazują trzy izby

Pierwsza izba poświęcona jest początkom turystyki w Beskidzie Śląskim. Eksponowane są dokumenty oddziałów Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego z Katowic, Cieszyna i Bielska-Białej, gabloty Beskidenvereinu i Zaolzia, stare przewodniki, zdjęcia, widokówki, kolekcje odznak turystycznych oraz laski z pamiątkowymi blaszkami.

W drugiej izbie zgromadzono wydawnictwa turystyczne, gablotę o Edwardzie Moskale, dokumenty o rozwoju narciarstwa w Beskidzie Śląskim i kolekcję nart z okresu międzywojennego i współczesnych. Są tam też księgi pamiątkowe schronisk, mapa plastyczna Beskidu Śląskiego oraz dar na otwarcie ośrodka, czyli panorama widoczna z wieży na Baraniej Górze. W kąciku etnograficznym pokazano stroje ludowe oraz sprzęty pasterskie i gospodarskie.

Trzecia izba prezentuje inne ośrodki kultury turystyki górskiej w Karpatach i tablicę dobroczyńców ośrodka. Pod sufitem wiszą proporczyki z rajdów i zlotów, a na ścianach repliki tablic ustawionych w okolicy Baraniej Góry, między innymi tej z wodospadów Białej Wisełki. Poza ekspozycją działa jeszcze dyżurka przewodnika z małym kioskiem z mapami, widokówkami i antykwariatem wydawnictw górskich. W dyżurce można dostać pamiątkowe pieczątki ośrodka i wieży.

W okolicy Przysłopu

Obok muzeum, według danych około 300 metrów dalej, stoi schronisko PTTK na Przysłopie pod Baranią Górą.

Na szczyt Baraniej Góry jest stąd około 2,8 kilometra w linii prostej. Stanęła tam wieża widokowa, wzniesiona w 1991 roku z inicjatywy Koła Przewodników PTTK z Katowic. Według historii ośrodka była to pierwsza taka wieża w polskich Karpatach.

Około dwóch kilometrów od muzeum leży rezerwat przyrody Barania Góra.

Praktycznie

• Lokalizacja: polana Przysłop pod Baranią Górą, gmina Wisła, obok schroniska PTTK.
• Ośrodek jest czynny w sezonie turystycznym, od maja do października. Szczegóły podaje strona ośrodka, a o dyżurach można zapytać mailowo lub telefonicznie. Przed wyjściem w góry warto potwierdzić, czy będzie otwarte.
• Dojście na Przysłop i przebieg szlaków sprawdź w materiałach PTTK oraz na mapach turystycznych Beskidu Śląskiego.