Plac Ratuszowy w Bielsku-Białej

Plac Ratuszowy leży w samym centrum Bielska-Białej, w dawnej Białej, między ulicami Dmowskiego i Stojałowskiego oraz rzeką Białą. Dominuje nad nim neorenesansowy ratusz, a wokół stoją dawne fabryki sukna zamienione na biura urzędu miejskiego.

Układ placu

Plac ma kształt zbliżony do prostokąta, ma około 180 m długości na osi północ-południe, a szerokość waha się od około 25 do około 60 m. Na zachodzie przechodzi w park miejski o powierzchni 9800 m², zwany nieformalnie parkiem koło ratusza. Wzdłuż rzeki Białej od ratusza do mostu na ul. Stojałowskiego biegnie bulwar, a pieszy mostek łączy plac z ulicą Bohaterów Warszawy. Dziś płyta placu służy głównie jako płatny parking, a przy ratuszu i na północno-zachodnim skraju urządzono niewielki skwer.

Skąd się wziął ratusz

W drugiej połowie XIX wieku stał tu tak zwany świński rynek. W 1869 roku we wschodniej części powstała fabryka sukna Franza Vogta, a w 1890 roku obok niej budynek straży pożarnej, od którego plac nazwano Placem Straży Ogniowej. Budowę nowego ratusza Białej rozpoczęto w 1895 roku, a neorenesansowy gmach według projektu Emanuela Rosta juniora oddano do użytku w 1897 roku. Mieścił magistrat, kasę oszczędności, muzeum, straż miejską i mieszkania urzędników. Wtedy też zmieniono nazwę placu na Rathausplatz, po 1918 roku spolszczoną jako Plac Ratuszowy.

Przy ratuszu założono park, w którym stanął głaz narzutowy z czerwonego granitu skandynawskiego, znaleziony w Lipniku i podarowany bialskiemu muzeum w 1908 roku. Ratusz ma 65 m długości wzdłuż placu i przeszedł gruntowny remont w latach 1995-1997.

Budynki wokół placu

• dawne hale fabryk sukna Vogta (1869) i Tislowitza (1922), od lat 90. XX wieku zaadaptowane na urząd miejski; przy przebudowie w 1996 roku dobudowano przeszkloną rotundę,
• secesyjna kamienica Alojzy Gwoździowskiej z 1903 roku,
• ceglany budynek straży pożarnej z 1891 roku, projekt Carla Korna,
• gmach banku z 1923 roku według projektu Leopolda Landaua, najmłodszy obiekt przy placu.

Na cokole po zburzonym w 1990 roku Pomniku Wdzięczności Armii Radzieckiej w 2002 roku ustawiono pomnik konfederatów barskich, bo w Białej w 1769 roku założono Radę Generalną konfederacji.

W okolicy

Z placu blisko do zamku książąt Sułkowskich i do Starej Fabryki, a w pobliżu stoi też pomnik Reksia.

Praktycznie

• Położenie: centrum Bielska-Białej, dzielnica Biała, ul. Dmowskiego i Stojałowskiego.
• Plac jest otwarty, ale większość płyty zajmuje parking.
• Wnętrza ratusza i biur to budynki urzędowe; zasady wejścia sprawdź na stronie urzędu miejskiego.