Największe i najstarsze planetarium w Polsce, otwarte w 1955 roku w Parku Śląskim, od 2022 roku z ekspozycjami o astronomii, sejsmologii i meteorologii.
Planetarium Śląskie w Chorzowie to największe i najstarsze planetarium oraz obserwatorium astronomiczne w Polsce. Stoi na najwyższym wzniesieniu Parku Śląskiego, zwanym Górą Parkową. Od 2022 roku działa jako Planetarium - Śląski Park Nauki: obok historycznej kopuły są interaktywne ekspozycje o astronomii, sejsmologii i meteorologii.
Budowę rozpoczęto w 1953 roku, w Roku Kopernikowskim, a zakończono w 1955. Projektantem był architekt Zbigniew Solawa. Pierwszy seans odbył się w 1955 roku. Budynek jest wpisany do rejestru zabytków (numer A/399/13, wpis z 24 stycznia 2013), a w rejestrze opisano go jako betonowy obiekt w stylu socrealistycznym, datowany na lata 1953-1955.
Sercem obiektu jest widoczna z daleka kopuła o średnicy 23 metrów, największa w kraju. W latach 1955-2018 centralnym urządzeniem był projektor Zeissa z Jeny, ważący ponad 2 tony i mierzący 5 m wysokości po ustawieniu pionowym. Przez prawie 63 lata wyświetlał gwiazdy, a dziś stoi w sali astronomicznej.
W latach 2018-2022 obiekt przeszedł dużą przebudowę. Pod ziemią powstał nowoczesny kompleks edukacyjny, a uroczyste otwarcie odbyło się 11 czerwca 2022 roku. Projekt opracowała poznańska pracownia Consultor.
Sala projekcyjna ma 300 foteli. Analogowy rzutnik GOTO Chiron III wyświetla na sferycznym ekranie o powierzchni prawie 800 m² około 100 milionów gwiazd, a dziesięć cyfrowych projektorów Sony pozwala pokazać na kopule ruchome obrazy w rozdzielczości True 8K. Na horyzoncie umieszczono zrekonstruowaną panoramę Katowic, Chorzowa i Siemianowic Śląskich z 1955 roku.
Ekspozycja Geofizyka to interaktywna wystawa o sejsmologii i meteorologii. Można tu przeżyć symulowane trzęsienie ziemi, zobaczyć i usłyszeć błyskawice z cewki Tesli, obserwować powstawanie chmur i opadów oraz wejść do komór pokazujących różne strefy klimatyczne. Zwiedzanie trwa ok. 2 godzin, odbywa się wyłącznie z przewodnikiem w grupach po 10 osób i jest przeznaczone dla osób powyżej 11 roku życia. Dla młodszych dzieci przygotowano krótszą wersję, Geofizyka dla Najmłodszych.
Sala astronomiczna leży tuż pod zegarem słonecznym. Są tu interaktywne stanowiska z lunetami, teleskopami i celostatem oraz pokój, w którym w okularach 3D można spacerować wśród gwiazd. Dla początkujących jest skrócona, 45-minutowa wersja.
W zespole budynków działa obserwatorium. W grudniu 2023 roku oddano do użytku teleskop optyczny PlaneWave CDK700 ze zwierciadłem 70 cm, który zastąpił lunetę z 1955 roku, oraz radioteleskop z czaszą o średnicy 5 m pracujący na fali 21 cm. Na terenie działają też stacja klimatologiczna i sejsmologiczna.
Planetarium leży w Parku Śląskim, więc łatwo połączyć wizytę ze spacerem po okolicy.
W pobliżu działa Śląski Ogród Zoologiczny.
Obok jest też skansen, czyli Górnośląski Park Etnograficzny.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się