Pomnik z 1998 roku w lesie w Jaworznie, w miejscu pochówku więźniów Centralnego Obozu Pracy z lat 1945-1956.
W lesie między osiedlami Stałym i Podłęże w Jaworznie stoi pomnik upamiętniający więźniów obozu pracy, który działał tu w latach 1945-1956. Znajduje się w miejscu pochówku ofiar, na południe od terenu dawnego obozu i na południowy zachód od kopalni Jan Kanty.
Teren należał przed wojną do Jaworznickich Kopalń. W czerwcu 1943 roku Niemcy utworzyli tu podobóz KL Auschwitz, Arbeitslager Neu-Dachs. W styczniu 1945 roku, krótko przed nadejściem Armii Czerwonej, wyprowadzili więźniów w marszu do KL Gross-Rosen. Po Niemcach pozostał obóz z drewnianymi barakami i murowanymi zabudowaniami.
Centralny Obóz Pracy w Jaworznie rozpoczął działalność w lutym 1945 roku. Formalnie powołał go okólnik Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego z 6 kwietnia 1945 roku. Osadzono w nim Polaków, w tym działaczy niepodległościowych, żołnierzy Armii Krajowej i górników, a także Niemców i Ślązaków wpisanych w czasie wojny na volkslistę. W podobozie przetrzymywano również Ukraińców i Łemków, szczególnie od 1947 roku. Od 1949 roku w tym miejscu działało Progresywne Więzienie dla Młodocianych, a oficjalnie obóz zamknięto w 1956 roku.
Zmarłych więźniów chowano w lesie przy obozie. Liczba pochowanych nie jest znana. Według relacji przytoczonej przez historyka Kazimierza Miroszewskiego na leśnym cmentarzu, na południowy wschód od obozu, było wiele setek grobów.
Pomnik odsłonięto w maju 1998 roku, w obecności prezydentów Polski i Ukrainy. Na pomniku umieszczono słowa: „Zdało się oczom głupich, że pomarli, a oni trwają w pokoju”. Na cokole znajdują się trzy tablice w językach polskim, ukraińskim i niemieckim. Upamiętniają Polaków, Ukraińców, Niemców i pozostałe ofiary terroru komunistycznego w latach 1945-1956. Przy pomniku odbywają się uroczystości pamięci ofiar. W spotkaniu opisanym w 2016 roku uczestniczyli między innymi byli więźniowie, bliscy ofiar, przedstawiciele władz samorządowych i delegacja Związku Ukraińców w Polsce.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się