Rynek w Bielsku-Białej

Rynek w Bielsku-Białej to prostokątny plac o wymiarach około 80 na 60 metrów, który stanowi serce Starego Miasta. Leży na Wzgórzu Miejskim, w dzielnicy Śródmieście Bielsko. Jego kształt nie zmienił się od lokacji miasta na początku XIV wieku, a zabudowa pochodzi głównie z XVIII i XIX stulecia.

Jak powstał plac i co go ukształtowało

Układ placu wytyczono przy lokacji miasta na prawie niemieckim, a pierwsza pisemna wzmianka o Bielsku pochodzi z 1312 roku. Z każdego narożnika wychodzą po dwie ulice, co jest typowe dla średniowiecznych miast śląskich. Na dzisiejszy wygląd największy wpływ miały odbudowy po wielkich pożarach miasta w 1808 i 1836 roku.

W XIX wieku centrum gospodarcze przeniosło się na Dolne Przedmieście i Rynek stracił znaczenie. Funkcję targową pełnił do połowy XX wieku. Cały układ urbanistyczny i kamienice przyrynkowe są wpisane do rejestru zabytków.

Kamienice i płyta Rynku

W zabudowie dominują murowane kamienice o skromnych cechach klasycystycznych, jedno- i dwupiętrowe, na wąskich działkach. Podcienia istniały w nich do pożaru w 1808 roku, a dziś odtworzono je tylko w zachodniej pierzei. Pod numerem 9 stoi dawny ratusz z 1819 roku, a pod numerem 11-12 secesyjna kamienica z 1912 roku, ostatnia duża inwestycja budowlana przy placu.

W środku placu stoi fontanna z rzeźbą Neptuna, z której wychodzi w stronę wschodnią sztuczny kanał z podświetloną makietą całego Rynku. Fontanna i kanał są zazwyczaj nieczynne zimą. Na płycie widać też odsłonięte pozostałości archeologiczne: kamienną studnię i fundamenty budynku utożsamianego z wagą miejską, przykryte szkłem. W południowo-zachodniej części stoi kopia pomnika św. Jana Nepomucena, a oryginał trafił w latach 30. XX wieku do katedry św. Mikołaja.

Rewitalizacja po 1998 roku

W grudniu 1998 roku zawaliła się kamienica nr 4-5 w zachodniej pierzei. Od 2002 roku trwał program rewitalizacji Starego Miasta: zawaloną kamienicę odbudowano razem z podcieniami, a w latach 2005-2006 przebudowano płytę placu, która w PRL była skwerem. Dziś Starówka jest jednym z centrów życia kulturalnego i rozrywkowego miasta.

W pobliżu

Rynek leży w odległości kilkuset metrów od kilku miejsc opisanych na portalu: Zamku Książąt Sułkowskich i Muzeum Literatury im. Władysława Reymonta. Dalej, w zasięgu spaceru, są pomniki bielskich bohaterów bajek: Reksio oraz Bolek i Lolek.

Praktycznie

• Położenie: Stare Miasto, Śródmieście Bielsko, plac otwarty cały czas.
• Z narożników odchodzą ulice Podcienie, Słowackiego, Wzgórze, Schodowa, Cieszyńska, Kościelna, Celna i Kręta.
• Fontanna i kanał działają zazwyczaj poza zimą.
• Lokale w kamienicach przyrynkowych mają własne godziny otwarcia, sprawdź je przed wizytą.