Zagroda Wsi Pszczyńskiej

Zagroda Wsi Pszczyńskiej to skansen w Pszczynie, w którym zebrano zabytki drewnianej architektury ludowej z regionu pszczyńskiego. Otwarto go w 1975 roku we wschodniej części zabytkowego parku pszczyńskiego, na powierzchni około dwóch hektarów. Zgromadzono tu kilkanaście obiektów, od XVIII-wiecznych spichlerzy po młyn wodny, a skansen należy do Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

Jak powstał skansen

Zagrodę otwarto staraniem Towarzystwa Miłośników Ziemi Pszczyńskiej w połowie lat 70. XX wieku. Obiekty przeniesiono z okolicznych wsi, żeby uratować ostatnie świadectwa tradycyjnej zabudowy wiejskiej. Od 2008 roku skansenem zarządza Agencja Rozwoju i Promocji Ziemi Pszczyńskiej. W latach 2013-2015, dzięki środkom z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego i gminy Pszczyna, wybudowano nowe obiekty: budynek wielofunkcyjny ze sklepem i salką do warsztatów, drewnianą altanę z pomostem nad stawem i karczmę. Powstała też replika młyna wodnego z kołem młyńskim i urządzeniem do mielenia zboża, wzorowanym na osiemnastowiecznych rozwiązaniach.

Co stoi w zagrodzie

Najstarszym zabytkiem jest dworski spichlerz z Czechowic z 1784 roku. Obok stoją stodoła ośmioboczna z Kryr z XVIII wieku, chałupa mieszkalna z Grzawy z 1831 roku, kuźnia z Goczałkowic z XIX wieku oraz młyn wodny z Bojszów, w którym urządzono sale wystawowe.

Do kolekcji należą też stodółka z Kobielic z 1811 roku, masztalnia z Wisły Wielkiej z 1799 roku, spichlerz z Rudołtowic z XVIII wieku, wiata bramna z Golasowic, dawna brama kościelna, wozownie z Miedźnej i Warszowic, szopa na siano z Frydku, młyn z wiatrakiem z Zebrzydowic z 1904 roku, studnia z Łąki, pasieka i neogotycka kapliczka słupowa z Poręby. Na terenie stoi też rzeźba Utopca.

W chałupach zgromadzono autentyczne sprzęty: narzędzia rolnicze i rzemieślnicze, wozy drabiniaste zwane drabiniokami, sanie towarowe, bryczki, meble i przykłady sztuki ludowej. Większość budynków zachowała oryginalne materiały.

Warsztaty i imprezy

Skansen działa przez cały rok. Prowadzi warsztaty edukacyjne, wśród nich „Sekrety pszczół” i „Tajemnice ziół”, a także warsztaty artystyczne. Na terenie odbywają się imprezy folklorystyczne: Mały Brzym, Spotkania pod Brzymem, Stawianie moja, czyli początek ludowej wiosny, Święto Ziół i Święto Pszczoły. Skansen bierze też udział w Nocy Muzeów i Europejskich Dniach Dziedzictwa. Organizuje spotkania przy szkubaniu pierza oraz hafcie, a inscenizacje obrzędów wielkanocnych i wieczerzy wigilijnej oddają charakter dawnej wsi.

Obok zagrody

Skansen leży na terenie parku pszczyńskiego, około 700 metrów od zamku w Pszczynie, co ułatwia zwiedzenie obu miejsc jednego dnia.

W tym samym parku, około 1,4 kilometra od skansenu, działa Pokazowa Zagroda Żubrów. Strona skansenu informuje o wspólnym bilecie na oba obiekty.

Praktycznie

• Adres: Pszczyna, ulica Parkowa, we wschodniej części parku pszczyńskiego.
• Skansen jest czynny cały rok. Aktualne godziny otwarcia, cennik i zasady zwiedzania z przewodnikiem sprawdź na stronie skansenu przed wizytą.
• Wejście dla grup z przewodnikiem wymaga wcześniejszej rezerwacji.
• Zespół jest wpisany do rejestru zabytków.