Zamek biskupów krakowskich w Sławkowie

Ruiny zamku biskupów krakowskich w Sławkowie, wpisane do rejestru zabytków. Warownię z drugiej połowy XIII wieku wznosiła kuria biskupów krakowskich, a dziś zachowały się z niej głównie fragmenty murów i wieży.

Dzieje zamku

Budowę rozpoczęto przed 1283 rokiem z inicjatywy biskupa Pawła z Przemankowa. W 1283 roku prace przerwano, bo książę Leszek Czarny uwięził biskupa i odebrał mu majątek; po ugodzie w 1284 roku wznowiono je w ograniczonym zakresie. Pierwsza zachowana wzmianka o zamku pochodzi z 1289 roku, kiedy książę śląski uwięził biskupa i zajął warownię. Na początku XIV wieku, za biskupa Jana Muskaty, dodano wał ziemny, budynek bramny, fosę, wzmocnienia wieży i tajne przejście. W 1327 roku zamek zajmowały wojska czeskie, a potem węgierskie. W 1455 roku zamek i miasto zniszczyły oddziały polsko-morawskie; odbudowę przypisuje się prawdopodobnie biskupowi Zbigniewowi Oleśnickiemu, a wieża dostała wtedy późnogotycki dach.

Jak wyglądał

Zamek miał wymiary 124 na 90 metrów, mury grubości 2-3 metrów i wysokości 6-7 metrów, wzmocnione prostokątnymi półbasztami. Wieża mieszkalno-obronna powstała z południowo-wschodniej półbaszty. Mury wykonano z dolomitu i wapienia, a użycie białego i czerwonego piaskowca z Góry Parcze w Olkuszu dawało wielobarwny efekt. Portale miały cechy późnoromańskie. Z zespołu zachował się też dwór biskupi z XVI-XVII wieku, określany jako lamus, będący w rękach prywatnych. Badania archeologiczne ujawniły XV-wieczne militaria, przedmioty związane z jazdą konną i XVI-wieczne kafle piecowe, a w 2016 roku odkryto tunel pod zamkiem o nieznanej długości i przeznaczeniu.

W okolicy

W centrum Sławkowa, kilkaset metrów od ruin, stoją Kościół Podwyższenia Krzyża i św. Mikołaja, Muzeum Regionalne i ratusz.

Praktycznie

• Zamek jest ruiną, a część zespołu należy do prywatnych właścicieli.
• Źródła nie podają zasad zwiedzania, dlatego przed wizytą sprawdź, które fragmenty są dostępne z zewnątrz.